U pacjentek z anorexia nervosa dochodzi do:
1) niedoboru leptyny;
2) niedoboru hormonu wzrostu;
3) niedoboru cholesterolu;
4) hipertriglicerydemii;
5) hiperkortyzolemii.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3,5.
- B. 4,5.
- C. 1,3,5.
- D. 1,4,5.
- E. 2,3.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóra z chorób tarczycy u matki jest wskazaniem do badania noworodka w kierunku wykluczenia noworodkowej nadczynności tarczycy?
1) choroba Hashimoto z wysokim mianem przeciwciał antyTPO;
2) choroba Gravesa i Basedowa z wysokim mianem TRAb (>3xN);
3) wole guzkowe nadczynne;
4) tyreotoksykoza ciężarnych.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2.
- B. tylko 2.
- C. 1,2,3.
- D. 2,4.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóre z wymienionych gestagenów wykazują szczątkowe działanie androgenne?
1) octan chlormadinonu;
2) lewonorgestrel;
3) dienogest;
4) dezogestrel.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3.
- B. 2,4.
- C. 2,3.
- D. 1,3,4.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźW których z wymienionych endokrynopatii obserwuje się hiperglikemię będąca następstwem zmniejszonego wydzielania insuliny?
1) akromegalia;
2) guz chromochłonny;
3) pierwotny hiperaldosteronizm;
4) nadczynność przytarczyc;
5) somatostatynoma.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,5.
- B. 2,3,5.
- C. wszystkie wymienione.
- D. 1,3,4.
- E. 2,4.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóry z wymienionych gestagenów jest wykorzystywany w leczeniu endometriozy?
- A. Drospirenon.
- B. Octan chlormadinonu.
- C. Levonorgestrel.
- D. Dezogestrel.
- E. Dienogest.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóre z dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych stosowane są w leczeniu umiarkowanych i nasilonych objawów przedmiesiączkowych zaburzeń dysforycznych?
- A. zawierające levonorgestrel.
- B. zawierające dezogestrel.
- C. zawierające drospirenon.
- D. zawierające noretysteron.
- E. żadne z wymienionych.
Poznaj poprawną odpowiedźJaki schemat leczenia będzie najbardziej odpowiedni dla 7-letniej, niedojrzewającej dziewczynki z postacią klasyczną wrodzonego przerostu kory nadnerczy bez utraty soli?
- A. Metypred (metyloprednizolon) doustnie w dawce 4-8 mg codziennie rano.
- B. deksametazon doustnie 0,5 mg rano i 1 mg wieczorem.
- C. hydrokortyzon doustnie w dawce dobowej 25-30 mg/m² podawany w 2 dawkach: rano i po południu oraz deksametazon w dawce 1 mg wieczorem.
- D. hydrokortyzon doustnie w dawce dobowej 10-15 mg/m² w 3 dawkach oraz deksametazon w dawce 0,5 mg na noc.
- E. hydrokortyzon doustnie w dawce dobowej 10-15 mg/m² w 3 dawkach.
Poznaj poprawną odpowiedźU 17-letniego chłopca stwierdzono makrogruczolaka przysadki o wymiarach 1,5 cm x 2 cm x 2 cm wydzielającego prolaktynę (stężenie Prl powyżej 47/0 ng/ml, podczas gdy górna granica zakresu wartości prawidłowych to 22,5 ng/ml). Ocena osi ACTH/kortyzol oraz GH/IGF-1 wypadła prawidłowo. Pole widzenia nie jest istotnie ograniczone. Jakie postępowanie należy wdrożyć?
- A. preferencyjną metodą jest zabieg operacyjny, gdyż zmiana może być złośliwa.
- B. w pierwszej kolejności należy zastosować radioterapię stereotaktyczną za pomocą techniki Gamma Knife w celu pilnego zmniejszenia rozmiarów guza.
- C. należy zastosować leczenie preparatem pasyreotyd - analogiem somatostatyny drugiej generacji.
- D. należy zastosować leki działające agonistycznie na receptory dopaminowe.
- E. należy zastosować leki działające antagonistycznie na receptory dopaminowe.
Poznaj poprawną odpowiedźRetesting u obecnie 16-letniej dziewczynki, która w okresie od 7 do 15 roku życia była leczona preparatem hormonu wzrostu (rhGH) z powodu idiopatycznej somatotropinowej niedoczynności przysadki musi obejmować wykonanie następujących badań spośród wymienionych:
1) oznaczenie stężenia IGF-1;
2) wykonanie testu generacji somatomedyn;
3) wykonanie dwóch różnych testów stymulacyjnych na wydzielanie GH;
4) wykonanie powtórnego badania TK/MR przysadki;
5) przeprowadzenie badania kwestionariusza oceny jakości życia (quality of life).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. 1,3,5.
- C. 1,2,3,4.
- D. 1,3,4,5.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia preparatem pegwisomant?
1) jest antagonistą receptora IGF-1;
2) jest antagonista receptora GH;
3) jest podawany 1 x miesiąc podskórnie;
4) jest podawany 1 x dziennie podskórnie;
5) jest podawany 1 x dziennie doustnie;
6) w leczeniu akromegalii jest stosowany w monoterapii;
7) w leczeniu akromegalii konieczne jest dołączenie analogu somatostatyny I generacji;
8) w leczeniu akromegalii konieczne jest dołączenie analogu somatostatyny II generacji.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3,7.
- B. 1,4,8.
- C. 2,3,6.
- D. 2,4,7.
- E. 2,5,6.
Poznaj poprawną odpowiedź33-letni pacjent z niedoczynnością przysadki dotyczącą GH, TSH i gonadotropin, był leczony w dzieciństwie preparatem hormonu wzrostu (GH). Obecnie pomimo prawidłowego wyrównania pozostałych osi hormonalnych zgłasza złe samopoczucie i złą jakość życia. Zaplanowano wykonanie badań przed ewentualną kwalifikacją do ponownego włączenie leczenia GH w okresie dorosłości. W pierwszej kolejności oceniono stężenie IGF-1, które wynosiło 71 ng/ml (norma: 75-230 ng/ml). Jakie badania są jeszcze niezbędne do postawienia rozpoznania ciężkiego niedoboru GH u tego pacjenta i wdrożenia leczenia GH w ramach Programu Lekowego?
- A. obniżone stężenia IGF-1 jest wystarczające dla postawienia rozpoznania ciężkiego niedoboru GH u tego pacjenta i wdrożenia leczenia GH; nie ma potrzeby wykonania testów stymulacyjnych na wydzielanie GH.
- B. konieczne dodatkowo stwierdzenie obniżonego stężenia GH < 1 ng/ml ocenionego rano zaraz po obudzeniu po 12 godzinach pozostawania na czczo.
- C. konieczne dodatkowo stwierdzenie obniżonego maksymalnego stężenia GH < 3 ng/ml ocenianego w trakcie testu stymulacyjnego, najlepiej testu z insuliną podaną dożylnie.
- D. konieczne dodatkowo stwierdzenie obniżonego maksymalnego stężenia GH < 10 ng/ml ocenianego w trakcie testu stymulacyjnego, najlepiej testu z insuliną podaną dożylnie.
- E. konieczne dodatkowo stwierdzenie obniżonego maksymalnego stężenia GH < 3 ng/ml ocenianego w trakcie 2 różnych testów stymulacyjnych.
Poznaj poprawną odpowiedźDziewczynki z zespołem Turnera w okresie dzieciństwa są leczone preparatem GH w celu poprawy wzrostu ostatecznego. Co jest przyczyną ich niskorosłości ?
- A. niedobór GHRH.
- B. niedobór GH.
- C. niedobór IGF-1.
- D. mutacja genu SHOX.
- E. mutacja aktywująca genu receptora 3 dla czynnika wzrostu fibroblastów (FGFR3).
Poznaj poprawną odpowiedźU 27-letniej pacjentki z rakiem rdzeniastym tarczycy potwierdzono mutację protoonkogenu RET i występowanie zespołu MEN2B. Pacjentka ma 7 miesięczną córeczkę. Jakie postępowanie należy zaproponować u dziecka?
- A. przeprowadzanie badania USG tarczycy co 12 miesięcy w celu wczesnego wykrycia procesu nowotworowego u dziecka.
- B. oznaczania stężenia kalcytoniny w surowicy krwi co 12 miesięcy w celu wczesnego wykrycia procesu nowotworowego u dziecka.
- C. badanie w kierunku nosicielstwa mutacji protoonkogenu RET w 2-3 roku życia i - w przypadku jej potwierdzenia - profilaktyczne wycięcie gruczołu tarczowego przed ukończeniem 6 roku życia dziecka.
- D. pilne badanie w kierunku nosicielstwa mutacji protoonkogenu RET i - w przypadku jej potwierdzenia - profilaktyczne wycięcie gruczołu tarczowego przed ukończeniem 1 roku życia dziecka.
- E. natychmiastowe (do końca 1 roku życia) profilaktyczne wycięcie gruczołu tarczowego.
Poznaj poprawną odpowiedźKiedy należy rozpocząć leczenie preparatem hormonu wzrostu u dziecka z zespołem Pradera-Williego?
- A. po ukończeniu 4 roku życia, jeśli potwierdzi się niedobór hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych, a wzrost dziecka jest poniżej 3 centyla na siatkach centylowych.
- B. po ukończeniu 4 roku życia, jeśli nastąpi istotny przyrost masy ciała (BMI powyżej +2,0 SD), niezależnie od wyników testów stymulacyjnych na wydzielanie GH, stężenia IGF-I i pozycji centylowej wzrostu dziecka.
- C. po ukończeniu 2 roku życia, jeśli pozycja centylowa wzrostu obniży się poniżej 3 centyla, niezależnie od wyników testów stymulacyjnych i stężenia IGF-1.
- D. przed 2 rokiem życia, jeśli stężenie IGF-1 obniży się do wartości < 1,0 odchylenie standardowe od normy, niezależnie od wzrostu dziecka i wyników testów stymulacyjnych na wydzielanie GH.
- E. jak najwcześniej po ustaleniu rozpoznania, niezależnie od wyników badań i pozycji centylowej wzrostu dziecka, ale nadmierna masa ciała jest przeciwwskazaniem do włączenia leczenia.
Poznaj poprawną odpowiedźWzrost 10-letniej dziewczynki oceniono jako 75 centyl na siatkach centylowych dla wieku i płci. Oznacza to, że:
- A. dziewczynka jest niższa o 2,5 cm w odniesieniu do dolnego zakresu normy dla jej wieku.
- B. dziewczynka jest niższa o 25% w odniesieniu do dolnego zakresu normy dla jej wieku.
- C. dziewczynka jest niższa o 25% niż średnia dla jej wieku.
- D. dziewczynka jest niższa niż przeciętnie i na 100 dziewcząt w jej wieku 75 - jest wyższych niż ona, a 25 - niższych.
- E. dziewczynka jest wyższa niż przeciętnie i na 100 dziewcząt w jej wieku 25 - jest wyższych od niej, a 75 - niższych.
Poznaj poprawną odpowiedźU 20-letniego pacjenta z ciężkim izolowanym niedoborem GH włączono leczenie rekombinowanym ludzkim GH podawanym w codziennych dawkach podskórnych. Przed włączeniem leczenia oceniono stężenie TSH, FT4 i FT3 oraz przeciwciał przeciwtarczycowych i wyniki były prawidłowe. Po 6 miesiącach terapii stwierdzono obniżone stężenie FT4 przy niepodwyższonym stężeniu TSH. Co może być przyczyną tego stanu?
1) rekombinowany ludzki GH może wywołać proces autoimmunologiczny w przysadce i ujawnienie się wtórnego niedoboru TSH;
2) rekombinowany ludzki GH może wywołać proces autoimmunologiczny w tarczycy i stopniowe ujawnienie się pierwotnej niedoczynności tarczycy;
3) rekombinowany ludzki GH może wtórnie zahamować wydzielanie (uprzednio podwyższonej) greliny z przewodu pokarmowego; niskie stężenie greliny zwiększa apetyt na produkty tłuszczowe, co przejściowo prowadzi do względnego niedoboru FT4;
4) pulsacyjnie podawane dawki rhGH powodują zahamowanie wydzielania TSH (na skutek stłumienie nocnych zwiększonych wyrzutów TSH i zwiększenie aktywności somatostatyny w podwzgórzu);
5) rhGH za pośrednictwem IGF-1 pobudza monodejodynację T4 do T3, co powoduje obniżenie stężenia substratu i nieznaczne zwiększenie ilości produktu (zwiększony współczynnik T3/T4 w surowicy, i podwyższone stężenie rT3).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. tylko 2.
- C. 3,4.
- D. 4,5.
- E. 3,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźO niepełnej odpowiedzi biochemicznej na leczenie raka brodawkowatego lub pęcherzykowego tarczycy według ATA świadczą:
1) stężenie tyreoglobuliny w supresji ≥ 0,1 ng/ml;
2) stężenie tyreoglobuliny w stymulacji ≥ 1,0 ng/ml;
3) stężenie tyreoglobuliny w supresji ≥ 1,0 ng/ml;
4) stężenie tyreoglobuliny w stymulacji ≥ 10 ng/ml;
5) rosnące stężenie przeciwciał anty-Tg.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,4,5.
- B. 1,2.
- C. 3,4.
- D. 3,4,5.
- E. 1,2,5.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż fałszywą cechę zespołu Laurence'a, Moona i Biedla:
- A. otyłość.
- B. hipogonadyzm.
- C. wysoki wzrost.
- D. niepełnosprawność intelektualna.
- E. zwyrodnienie barwnikowe siatkówki.
Poznaj poprawną odpowiedźCoraz większe dobowe wydalanie kortyzolu z moczem i stopniowe zwiększanie stężenia kortyzolu we krwi w kolejnych dobach testu dwudniowego lub 4-dniowego z deksametazonem jest charakterystyczne dla:
- A. PPNAD (rozrost mikroguzkowy kory nadnerczy).
- B. rozrostu makroguzkowego kory nadnerczy.
- C. zespołu McCune'a-Albrighta.
- D. zespołu oporności na glikokortykosteroidy.
- E. depresji.
Poznaj poprawną odpowiedźU chorej lat. 54 z pooperacyjną niedoczynnością przytarczyc wykonano resekcję żołądka z powodu nowotworu złośliwego. Po zabiegu pojawiły się drętwienia i mrowienia rąk i twarzy, bóle brzucha i duszność. W badaniach dodatkowych stwierdzono: wapń całkowity 5,9 mg/dl, albuminy 2,2 g/dl, fosforany 3,3 mg/dl (n: 2,5-4,5), magnez 0,51 mmol/l (n: 0,7-1,0), wapń w DZM 3,5 mmol/24h (n: 2,5 - 7,5). Pacjentka otrzymuje węglan wapnia w dawce 4 x 1000 mg, alfakalcydol 1 μg/d, węglan magnezu 3 x 160 mg. Jakie powinno być optymalne postępowanie u tej chorej?
1) należy znacznie zwiększyć dawkę węglanu wapnia np. do 6000-7000 mg/d;
2) należy zmienić preparat wapnia na cytrynian wapnia;
3) należy zwiększyć dawkę preparatu magnezu;
4) należy obliczyć iloczyn wapniowo-fosforanowy w oparciu o stężenie wapnia całkowitego i fosforanów i wówczas podjąć decyzję o zwiększeniu dawki alfakalcydolu;
5) należy stosować dietę dużą ilością produktów wysokobiałkowych, przede wszystkim serów, ryb i chudego mięsa.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3,4,5.
- B. 1,3,4.
- C. 2,3.
- D. 2,3,4.
- E. 2,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźU pacjentki l. 51 z zespołem Cushinga w przebiegu guza nadnercza wydzielającego kortyzol włączono leczenie osilodrostatem w dawce 2 x dziennie 1 mg, a następnie stopniowo zwiększano dawkę do 2 x 10 mg. Leczenie włączono jako przygotowanie do zabiegu operacyjnego, który nie był możliwy z powodu nieustabilizowanych wartości ciśnienia tętniczego oraz glikemii. Przed włączeniem leczenia wydalanie kortyzolu w DZM wynosiło 480 μg/24h (norma 4-50). Podczas leczenia dawką 2 x 10 mg wydalanie kortyzolu w DZM wynosiło 46 μg/24h. Pozostałe wyniki badań podczas leczenia: Na 135 mmol/l, K 3,1 mmol/l, ALAT 78 IU/A (norma do 35), w EKG QTc 420 ms. Podczas leczenia zredukowano dawki leków hipotensyjnych oraz dawkę insuliny podawanej z powodu cukrzycy. Obecnie chora podaje znaczne osłabienie, senność, zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca. Nie podaje żadnych sytuacji stresowych ani wzmożonego wysiłku w ostatnim czasie. Jakie powinno być najbardziej właściwe dalsze postępowanie?
1) należy natychmiast lek odstawić;
2) należy podać preparat potasu;
3) należy rozpoznać przełom nadnerczowy i wdrożyć leczenie hydrokortyzonem dożylnie;
4) należy nieznacznie zredukować dawkę leku i rozważyć podanie hydrokortyzonu doustnie przez kilka dni;
5) chorą należy natychmiast skierować na zabieg operacyjny.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. 1,2,3.
- C. 2,4,5.
- D. 2,4.
- E. 2,5.
Poznaj poprawną odpowiedźU mężczyzny l. 35 po zabiegu operacyjnym wycięcia czaszkogardlaka, z pooperacyjnie rozpoznaną niedoczynnością adrenokortykotropową i tyreotropową przysadki wykonano badania hormonalne 13 miesięcy po zabiegu. W kontrolnym badaniu MR widoczny resztkowy fragment guza 3 x 4 x 4 mm, obraz stabilny w porównaniu do badania 6 m-cy po zabiegu. Pacjent otrzymuje hydrokortyzon w dawce 15 mg rano, 5 mg o 13:00 i 2,5 mg o 19:00 oraz L-tyroksynę w dawce 150 μg/dobę. W badaniach uzyskano: kortyzol przed podaniem hydrokortyzonu — 0,1 μg/dl, ACTH < 1 ng/l, TSH — 0,02 μIU/ml, FT4 — 14,8 pmol/l, FT3 — 4,4 pmol/l, FSH — 0,9 IU/I, LH — 0,4 IU/l, testosteron — 2,1 nmol/l (norma 9-34), IGF-1 — 43,5 ng/ml (norma dla wieku 54-190), prolaktyna — 41 ng/ml. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tego chorego w zakresie leczenia z zastosowaniem ludzkiego rekombinowanego hormonu wzrostu (rhGH)?
- A. pacjent może być kwalifikowany do leczenia z zastosowaniem rhGH bez dodatkowych testów.
- B. u pacjenta wymagane jest wykonanie jednego testu stymulacyjnego.
- C. u pacjenta wymagane jest wykonanie 2 testów stymulacyjnych.
- D. pacjent ma przeciwwskazania do podawania rhGH.
- E. pacjent musi najpierw otrzymać leczenie testosteronem, żeby całkowicie wyrównać niedoczynność przysadki i dopiero wówczas należy ocenić stężenie IGF-1.
Poznaj poprawną odpowiedźW skali punktowej Burcha i Wartofsky'ego oceny ryzyka przełomu tarczycowego nie jest brana pod uwagę:
- A. temperatura ciała.
- B. tętno.
- C. ciśnienie tętnicze.
- D. obecność migotania przedsionków.
- E. niewydolność serca.
Poznaj poprawną odpowiedźDo Poradni Endokrynologicznej zgłosiła się 52-letnia pacjentka z nadczynnością tarczycy, z dolegliwościami od dwóch miesięcy w postaci uczucia wypychania lewej gałki ocznej, bólem zagałkowym lewostronnym oraz dwojeniem lewostronnym podczas patrzenia na boki. W badaniu stwierdzono retrakcję lewej powieki: 4 mm oraz prawej powieki: 2 mm, zaczerwienie oraz obrzęk powiek i spojówek oczu oraz w badaniu egzoitalmometrem stwierdzono wytrzeszcz lewej gałki ocznej: 26 mm oraz prawej gałki: 22 mm. Wskaż prawidłowe postępowanie:
- A. należy natychmiast zakazać pacjentce palenia tytoniu, włączyć leczenie preparatem Thyrozolu w odpowiedniej dawce oraz Selenu w dawce 2 x dziennie 100 μg i wyznaczyć kontrolną wizytę za 4-6 tygodni.
- B. należy natychmiast zakazać palenia tytoniu, włączyć leczenie preparatem Thyrozolu w odpowiedniej dawce oraz preparatem Solumedrolu w dawce 750 mg iv w warunkach szpitalnych, ponieważ pacjentka ma ciężką, zagrażającą utratą wzroku postać orbitopatii Gravesa.
- C. należy natychmiast zakazać palenia tytoniu, włączyć leczenie preparatem Thyrozolu w odpowiedniej dawce oraz zlecić ocenę gałek ocznych w badaniu MR i oznaczyć stężenie przeciwciał anty-TSHR, następnie skierować pacjentkę do wielospecjalistycznego ośrodka celem dalszego leczenia.
- D. należy wykonać pilne badanie TK oczodołów z kontrastem oraz skierować pilnie pacjentkę na Oddział Okulistyczny celem dalszego leczenia.
- E. należy natychmiast zakazać palenie tytoniu, włączyć leczenie preparatem Thyrozolu w odpowiedniej dawce oraz preparatem Encortonu w dawce 20 mg, ponieważ pacjentka ma umiarkowaną postać orbitopatii Gravesa wymagającą doustnej steroidoterapii.
Poznaj poprawną odpowiedźDo Poradni Endokrynologicznej zgłosiła się 43-letnia pacjentka z bólem od około 2-3 tygodni w przedniej części szyi promieniującym do kąta żuchwy, nasilającym się w trakcie przełykania. Ponadto zgłasza podwyższoną temperaturę ciała do 37,5°C. Otrzymała w Poradni POZ terapię amoksycykliną w dawce 500 mg co 8 godzin przez 10 dni, bez poprawy. W badaniu palpacyjnym stwierdzono tkliwość tarczycy, gruczoł tarczowy powiększony o wzmożonej konsystencji, bez wyczuwalnych powiększonych węzłów szyjnych. HR — 90/min. Skóra prawidłowa. Tremor (+/-). W badaniu laboratoryjnym TSH - 0,01 µlU/ml, CRP powyżej normy.
Wskaż prawidłowe postępowanie:
- A. należy natychmiast włączyć Thyrozol w dawce 2 x 20 mg oraz zlecić kontrolne badania laboratoryjne TSH, FT3, FT4, anty-TSHR za 2 tygodnie.
- B. należy włączyć antybiotykoterapię oraz zlecić badania FT3, FT4 oraz CRP i OB, wyznaczyć pilną wizytę kontrolną.
- C. należy włączyć leki przeciwzapalne, zlecić USG tarczycy oraz badania FT3, FT4 oraz OB, wyznaczyć pilną wizytę kontrolną.
- D. należy natychmiast włączyć Encorton 5 mg oraz Thyrozol w dawce 2 x 10 mg oraz zlecić kontrolne badania laboratoryjne TSH i CRP za 2 tygodnie.
- E. należy wykonać BACC tarczycy oraz włączyć preparat lewoskrętnej tyroksyny i wyznaczyć wizytę z wynikiem badania BACC, TSH, CRP.
Poznaj poprawną odpowiedź74-letnia pacjentka z wolem guzkowym toksycznym, przyjmująca Metizol od 9 miesięcy, obecnie w dawce 5 mg/dobę zgłosiła się na wizytę kontrolną do Poradni Endokrynologicznej. W badaniu USG wykonanym 3 miesiące temu stwierdzono obecność wola wieloguzkowego, wymiary zmian ogniskowych od 8 do 20 mm. Wykonano BACC zmian dominujących, potwierdzając ich łagodny charakter. Wskaż prawidłowe postępowanie:
- A. należy skierować pacjentkę na leczenie operacyjne pomimo prawidłowego wyniku BACC ryzyko raka tarczycy w wolu wieloguzkowym jest nadal wysokie.
- B. należy kontynuować leczenie farmakologiczne przez dwa lata i następnie podjąć decyzje o leczeniu radykalnym.
- C. należy skierować pacjentkę na leczenie jodem radioaktywnym i kontynuować leczenie Metizolem do czasu podania jodu radioaktywnego.
- D. należy skierować pacjentkę na leczenia jodem radioaktywnym i odstawić Metizol 3 tygodnie przed terminem podania jodu radioaktywnego.
- E. należy kontynuować leczenie farmakologiczne i skierować pacjentkę na ponowną BACC tarczycy za rok w celu zwiększenia czułości i swoistości poprzedniego wyniku cytologicznego.
Poznaj poprawną odpowiedźDziewczynka w wieku 6 lat i 6 miesięcy znajduje się pod opieką poradni endokrynologicznej z powodu niedoboru wzrostu. Wysokość ciała matki dziecka to 165 cm, wysokość ciała ojca 185 cm. Prognozowana na podstawie wzrostu rodziców wysokość ciała dziecka, wzrost docelowy (TH, target height) wynosi:
- A. 166 cm.
- B. 168,5 cm.
- C. 172,5 cm.
- D. 176 cm.
- E. 181,5 cm.
Poznaj poprawną odpowiedźStężenia hormonów tarczycy oraz hormonu tyreotropowego w krwi obwodowej ulegają zmianie w różnych sytuacjach klinicznych, zarówno fizjologicznych, jak i chorobowych. Które z poniżej wskazanych odpowiedzi są prawidłowe?
1) w przebiegu ciężkiej choroby ogólnoustrojowej w pierwszej kolejności dochodzi do spadku stężenia trijodotyroniny (T3), w przypadku dalszego postępu choroby ogólnoustrojowej spada również stężenie tyroksyny (T4);
2) amiodaron zwiększa konwersję T4 do T3, co może być jednym z mechanizmów wystąpienia indukowanej amiodaronem nadczynności tarczycy;
3) duże dawki propylotiouracylu oraz propranololu zmniejszają konwersję T4 do T3;
4) podczas stosowania preparatów estrogenowych TSH zwykle ulega podwyższeniu, szczególnie u chorych leczonych z powodu pierwotnej niedoczynności tarczycy, co może zwiększać zapotrzebowanie na stosowane preparaty tyroksyny;
5) heparyna drobnocząsteczkowa, która wypiera T4 z połączeń białkowych, działa przeciwstawnie na stężenie TSH, niż glikokortykosteroidy, które zmniejszając konwersję T4 do T3 sprzyjają wzrostowi TSH.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 2,4,5.
- C. 1,3,4.
- D. 1,3,5.
- E. 2,3,4.
Poznaj poprawną odpowiedźZgodnie z zawartymi w nowelizacji w 2018 roku wytycznymi dotyczącymi suplementacji i leczenia witaminą D stężenie 25(OH)D w surowicy 80 ng/ml u pacjenta w wieku 40 lat stanowi wskazanie do:
- A. utrzymania dotychczas stosowanej dawki preparatu witaminy D, gdyż rekomendowane stężenie 25PHD w surowicy wynosi 30-100 ng/ml.
- B. zmniejszenie dawki preparatu witaminy D o 25% jeśli dotychczasowa suplementacja była prowadzona prawidłowo oraz wykonanie kontrolnego oznaczenia 25(OH)D za 1 miesiąc.
- C. zmniejszenia dawki preparatu witaminy D o 50% jeśli dotychczasowa suplementacja była prowadzona prawidłowo oraz rozważenie wykonania kontrolnego oznaczenia 25(OH)D za 3 miesiące.
- D. wstrzymanie podaży preparatu witaminy D na okres 1-2 miesięcy, a następnie stosowanie minimalnych dawek rekomendowanych w populacji ogólnej.
- E. żadna z powyższych odpowiedzi nie jest prawidłowa.
Poznaj poprawną odpowiedźGórna dopuszczalna profilaktyczna dobowa dawka witaminy D, która nie stanowi zagrożenia dla zdrowej populacji dzieci w wieku 1-10 lat wynosi:
- A. 1000 IU/dobę.
- B. 2000 IU/dobę.
- C. 4000 IU/dobę.
- D. 6000 IU/dobę.
- E. 2000 IU/dobę w okresie jesienno-zimowym i 1000 IU/dobę w okresie wiosenno- letnim.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzyczyną przedwczesnego dojrzewania płciowego GnRH-niezależnego (rzekomego) nie jest:
- A. wrodzony przerost nadnerczy.
- B. zespół McCune'a Albrighta.
- C. rodzinną testotoksykozę.
- D. hamartoma podwzgórza.
- E. zespół Peutza-Jeghersa.
Poznaj poprawną odpowiedźZespołem genetycznym, któremu towarzyszy hipogonadyzm hipogonadotropowy jest:
- A. zespół Turnera.
- B. zespół Kallmanna.
- C. zespół Prader-Willi.
- D. zespół Klinefeltera.
- E. prawdziwe są odpowiedzi B i C.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż lek/leki, po którym/ch można zaobserwować spadek stężenia PTH:
- A. bisfosfoniany podawane dożylnie.
- B. denosumab.
- C. diuretyki pętlowe.
- D. tiazydy.
- E. estrogeny.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż grupę chorób pozaprzytarczycowych, które mogą wywołać hiperkalcemię PTH-niezależną:
1) nadczynność tarczycy;
2) pheochromocytoma;
3) pierwotna niedoczynność nadnerczy;
4) niedoczynność tarczycy;
5) cukrzyca;
6) moczówka prosta ośrodkowa (centralna).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3.
- B. 4,5.
- C. 2,6.
- D. 2,5.
- E. 2,4.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż hormon, którego oznaczenie może być traktowane jako narzędzie w pośredniej ocenie wydzielania ACTH:
- A. DHEAS.
- B. androstendion.
- C. testosteron.
- D. dihydrotestosteron.
- E. wolna frakcja testosteoronu.
Poznaj poprawną odpowiedźU pacjenta występują klasyczne objawy hiperkortyzolemii. Jednakże w badaniach laboratoryjnych stwierdza się niskie stężenia kortyzolu w surowicy krwi <3 μg/dl (<83 nmol/l). W diagnostyce należy uwzględnić:
- A. pozorny nadmiar mineralokortykoidów.
- B. stosowanie przez pacjenta preparatów zawierających glikokortykosteroidy.
- C. zespół pseudo Cushingoidalny, towarzyszący przewlekłemu stresowi.
- D. interferencje spowodowane przyjmowaniem przez pacjenta preparatów biotyny.
- E. pozorny nadmiar glikokortykosteroidów.
Poznaj poprawną odpowiedź43-letnia pacjentka operowana przezklinowo z powodu mikrogruczolaka kortykotropowego. Przebieg zabiegu i okres pooperacyjny — bez powikłań. W dniu wypisu czuła się dobrze, stężenie porannego kortyzolu (8:00) — 13 μg/dl (361 nmol/l). Wypisano chorą bez żadnych leków. W 6 dobie po zabiegu, zgłosiła się do SOR z powodu nudności, wymiotów, ogólnego osłabienia, bólu brzucha i głowy. Proponujesz jako postępowanie I rzutu:
- A. wykonanie badania MR okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.
- B. dożylne podanie glikokortykosteroidów w trybie pilnym, przed otrzymaniem jakichkolwiek wyników badań.
- C. oznaczenie elektrolitów (Na⁺, K⁺, Cl⁻) oraz kortyzolu przygodnego.
- D. oznaczenie IGF-1.
- E. oznaczenie TSH, FT4, F13.
Poznaj poprawną odpowiedźOsilodrostat (lsturisa) to lek wykorzystywany w leczeniu:
- A. akromegalii.
- B. nadczynności przytarczyc.
- C. niedoczynności przytarczyc.
- D. hiperkortyzolemii endogennej.
- E. hipertekozy.
Poznaj poprawną odpowiedźW jakim przypadku można rozpoznać cukrzycę?
1) bezobjawowy pacjent z przygodną glikemią 13 mmol/l;
2) pacjent z wielomoczem i przygodną glikemią 11,5 mmol/l;
3) glikemia na czczo w pojedynczym oznaczeniu u bezobjawowego pacjenta: 11,2 mmol/l;
4) glikemia na czczo w pojedynczym oznaczeniu u bezobjawowego pacjenta: 7,2 mmol/l;
5) glikemia na czczo w dwóch oznaczeniach u bezobjawowego pacjenta odpowiednio: 8,0 mmol/l i 6,9 mmol/l;
6) HbA1c oznaczona metodą certyfikowaną w NGSP (National Glycohemoglobin Standardization Program) u pacjenta z subkliniczną niedoczynnością tarczycy: 6,7%;
7) HbA1c oznaczona metodą certyfikowaną w NGSP (National Glycohemoglobin Standardization Program) u pacjenta z HIV stosującego leki przeciwretrowirusowe: 7,1%;
8) HbA1c oznaczona za pomocą analizatora w trybie POCT (point-of-care testing) certyfikowanego przez NGSP u pacjenta bez współistniejących schorzeń: 7,1%.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3,4,5,7,8.
- B. 1,2,3,4,6,7,8.
- C. 3,4,6,7.
- D. 2,6,7,8.
- E. 2,6.
Poznaj poprawną odpowiedźKardiomiopatia takotsubo może być pierwszym objawem:
- A. choroby Cushinga.
- B. nadczynności przytarczyc.
- C. hiperaldosteronizmu wtórnego.
- D. niedoczynności tarczycy.
- E. guza chromochłonnego.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzewlekłe stosowanie opioidów ma wpływ istotny wpływ na funkcjonowanie układu endokrynnego w następujący sposób, wybierz zdanie prawdziwe:
- A. zmniejsza wydzielanie hormonu antydiuretycznego.
- B. podwyższa stężenie testosteronu u mężczyzn.
- C. podwyższa stężenie hormonu wzrostu.
- D. obniża stężenie kortyzolu.
- E. obniża stężenie prolaktyny.
Poznaj poprawną odpowiedźDo leków zarejestrowanych w Polsce w leczeniu otyłości należą:
- A. orlistat.
- B. skojarzenie bupropionu z naltreksonem.
- C. metformina.
- D. liraglutyd.
- E. prawdziwe są odpowiedzi A, B, D.
Poznaj poprawną odpowiedźDo stanów chorobowych przebiegających z dużymi wahaniami ciśnienia tętniczego mogących nasuwać podejrzenie pseudopheochromocytoma należą:
- A. niektóre guzy mózgu.
- B. napady paniki.
- C. zanik rdzenia nadnerczy.
- D. zaburzenia funkcji baroreceptorów.
- E. prawdziwe są odpowiedzi A, B, D.
Poznaj poprawną odpowiedźWyniki fałszywie ujemne w diagnostyce hiperaldosteronizmu pierwotnego (obniżone stężenie aldosteronu i aktywności reninowej osocza) mogą mieć związek z:
- A. podeszłym wiekiem.
- B. nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym.
- C. przyjmowaniem diuretyków.
- D. upośledzeniem czynności nerek.
- E. prawdziwe są odpowiedzi A i D.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóry lek można stosować u pacjentów z cukrzycą typu 2 z PChN (Przewlekłą Chorobą Nerek) w stadium G4 (eGFR 15-29 ml/min/1,73 m²)
- A. liraglutyd.
- B. linagliptyna.
- C. pioglitazon.
- D. glargina.
- E. wszystkie wymienione preparaty mogą być stosowane w stadium G4.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóremu typowi cukrzycy odpowiada następujący opis: Cukrzyca typowo występuje przed 25 r.ż., rodzinny wywiad w kierunku cukrzycy w co najmniej w 2 pokoleniach, glikemia na czczo może być w granicach normy przy znaczącym wzroście glikemii w teście OGTT na początku choroby, cukromocz nieadekwatnie wysoki do poziomu glikemii, chorzy często mają przewlekłe powikłania cukrzycy, pierwszym lekiem z wyboru jest pochodna sulfonylomocznika:
- A. cukrzyca typu 1.
- B. cukrzyca typu 2.
- C. cukrzyca MODY w wyniku mutacji genu HNF1A.
- D. cukrzyca MODY w wyniku mutacji genu glukokinazy.
- E. cukrzyca typu LADA.
Poznaj poprawną odpowiedź36-letni mężczyzna w stanie ciężkim, przytomny, glikemia przygodna 386 mg/dl, potas 5,6 mmol/l, sód 140 mmol/l, kreatynina 1,1 mg/dl, GFR > 60 ml/min/1,73 m², pH 7,25, NaHCO₃ 16 mEq/l, luka anionowa 11, mleczany 4 mmol/l. W badaniu moczu — acetonuria. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie?
- A. alkoholowa kwasica ketonowa.
- B. zatrucie metanolem.
- C. cukrzycowa kwasica ketonowa.
- D. kwasica mleczanowa.
- E. ketoza głodowa.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóre leki mogą być stosowane u kobiet z cukrzycą ciążową?
- A. dapagliflozyna.
- B. glargina.
- C. semaglutyd.
- D. levemir.
- E. prawdziwe są odpowiedzi B, D.
Poznaj poprawną odpowiedźU 68-letniej pacjentki oceniono parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej z powodu bólów kostnych stwierdzając: stężenie wapnia 13,4 mg/dl (N:8,5-10,5), PTH 9 pg/ml (N:15-65), witamina D 14 ng/ml (<20 niedobór). Jakie rozpoznanie powinno zostać postawione I jakie postępowanie należy wdrożyć w pierwszej kolejności?
- A. niedoczynność przytarczyc — uzupełnić niedobór witaminy D.
- B. hiperkalcemia PTH-niezależna — uzupełnić niedobór witaminy D.
- C. hiperkalcemia PTH-niezależna — obniżać kalcemię farmakologicznie i wdrożyć pilnie diagnostykę onkologiczną.
- D. hiperkalcemia PTH-zależna - obniżać kalcemię farmakologicznie i poszukiwać lokalizacji przytarczyc.
- E. wyniki badań gospodarki wapniowej są niespójne, nie mogą zostać zinterpretowane i wymagają powtórzenia.
Poznaj poprawną odpowiedźCinakalcet jest wskazany w leczeniu hiperkalcemii:
- A. PTH-niezależnej.
- B. PTH-zależnej.
- C. w przebiegu sarkoidozy.
- D. w przebiegu osteoporozy z unieruchomienia.
- E. z przedawkowania witaminy D.
Poznaj poprawną odpowiedźDo przyczyn obniżonego stężenia parathormonu we krwi nie należy:
- A. szpiczak mnogi.
- B. unieruchomienie.
- C. nadmierna podaż witaminy
- D. sarkoidoza.
- E. rzekoma niedoczynność przytarczyc.
Poznaj poprawną odpowiedźTypowym objawem ostrego zespołu hiperkalcemicznego jest:
- A. poliuria.
- B. hiperglikemia.
- C. osteoporoza.
- D. hipertermia.
- E. obrzęki stawów.
Poznaj poprawną odpowiedźDo przyczyn hipofosfatemii należy:
- A. pierwotna nadczynność przytarczyc.
- B. leczenie bisfosfonianami.
- C. „zespół głodnych kości”.
- D. prawdziwe są odpowiedzi A i B.
- E. prawdziwe są odpowiedzi A,B,C.
Poznaj poprawną odpowiedźZmiany kostne o typie „osteitis fibrosa cystica” można stwierdzić:
- A. w pierwotnej nadczynności przytarczyc.
- B. we wtórnej nadczynności przytarczyc.
- C. w rzekomej niedoczynności przytarczyc.
- D. prawdziwe są odpowiedzi A i B.
- E. prawdziwe są odpowiedzi A,B,C.
Poznaj poprawną odpowiedźPo ilu latach leczenia doustnymi bisfosfonianami z powodu osteoporozy może być zastosowana przerwa od leków („drug holiday”)?
- A. po roku.
- B. po 3 latach.
- C. po 5 latach.
- D. po 8 latach.
- E. po 10 latach.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóre z leków mogą prowadzić do rozwoju osteoporozy wtórnej?
1) steroidy nadnerczowe;
2) letrozol;
3) tamoksyfen;
4) analogi GnRH;
5) cinakalcet.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,2,4.
- C. 2,3,4.
- D. 2,4,5.
- E. 1,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zmian w nadnerczach o typie incidentaloma:
1) zmiany ogniskowe o densyjności poniżej 10 jednostek Hounsfielda (10 HU) nie wymagają diagnostyki pod kątem wykluczenia guza chromochłonnego;
2) w co czwartym przypadku raka kory nadnercza opisywano występowanie obustronne i rozmiary poniżej 4 cm;
3) łagodne gruczolaki kory nadnerczy wykazują zwykle powolny wzrost około 4-5 mm na rok;
4) rzetelna diagnostyka w celu wykluczenia pierwotnego hiperaldosteronizmu (oznaczenie aldosteronu oraz reniny lub aktywności reninowej osocza) powinna być wykonywana zasadniczo w każdym przypadku stwierdzenia zmiany w nadnerczach o typie incidentaloma;
5) adrenalektomia jest zalecanym postępowaniem w przypadku rozpoznania łagodnej autonomicznej sekrecji kortyzolu (MACS - mild autonomous cortisol secretion), czyli, gdy nie uzyskuje się hamowania sekrecji kortyzolu poniżej 1,8 μg/dl (50 nmol/l) po 1 mg deksametazonu.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,4,5.
- B. 1,4.
- C. 3,4.
- D. 2,3,4,5.
- E. 2,3,5.
Poznaj poprawną odpowiedźNastępujące stwierdzenia są prawdziwe w odniesieniu do inhibitorów steroidogenezy w leczeniu zespołu/choroby Cushinga:
1) zarówno metopiron, jak i osilodrostat wykazują działanie hamujące tego samego enzymu steroidogenezy (11-beta-hydroksylaza — CYP11B2);
2) trudna do opanowania hipokaliemia, hiperglikemia, czy objawy psychozy są jednymi ze wskazań do zastosowania schematu “block&replace”;
3) średnie dawki ketokonazolu i metopironu w schemacie “block&replace” wynoszą odpowiednio około 900 mg ketokonazolu i około 2000 mg metopironu na dobę;
4) w przypadku zastosowania metopironu i osilodrostatu wzrost stężeń 11-deoksy-kortyzolu może w wyniku reakcji krzyżowych powodować zaniżenie mierzalnych stężeń kortyzolu;
5) dąży się do uzyskania prawidłowego stężenia wolnego kortyzolu w 24 godzinnej zbiórce moczu lub stężeń kortyzolu rano około 15-20 μg/dl (415-550 nmol/l).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,2,3,4.
- C. 2,4.
- D. 2,4,5.
- E. 1,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźNastępujące stwierdzenia są prawdziwe w odniesieniu do osteoporozy po stosowaniu glikokortykosteroidów:
1) pulsy metyloprednizolonu stosowane raz na tydzień w leczeniu orbitopatii tarczycowej wiążą się z ze znacznym obniżeniem gęstości mineralnej kości oraz wartości TBS (trabecular bone score);
2) glikokortykosteroidy hamują kościotworzenie oraz nasilają syntezę sklerostyny;
3) w kości beleczkowatej (trabecular bone) glikokortykosteroidy powodują ścieńczeniu lub utratę zarówno beleczek poziomych, jak i pionowych, podczas, gdy w klasycznej osteoporozie pomenopauzalnej niszczeniu ulegają przede wszystkim beleczki poziome;
4) podobnie, jak klasycznej osteoporozie, wskazaniem do zastosowania difosfonianów jest w badaniu densytometrycznym wartość T poniżej minus 2,5 lub u osób młodszych wartość Z poniżej minus 2,5;
5) ryzyko złamań kompresyjnych kręgosłupa rośnie już przy przewlekłym stosowaniu glikokortykosteroidów w dawkach odpowiadających około 2,5 mg prednizolonu na dobę i rośnie gwałtownie przy dawkach powyżej 7,5 mg/dobę.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 2,3,4.
- B. 1,2,5.
- C. 1,2,3,5.
- D. 2,3,5.
- E. 1,5.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzyczyną zespołu genetycznego przebiegającego z hiperkortyzolemią może być:
1) mutacja aktywująca genu PAKAR1A;
2) mutacja inaktywująca genu PRKAR1A;
3) mutacja aktywująca genu GNAS1;
4) mutacja inaktywująca genu GNAS1;
5) mutacja genu p53.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1 i 3.
- B. 2 i 3.
- C. 2 i 4.
- D. 2,3 i 5.
- E. 2,4 i 5.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzyczyną nieadekwatnej supresji wydzielania kortyzolu pod wpływem deksametazonu może być:
1) ciąża;
2) depresja;
3) jadłowstręt psychiczny;
4) przewlekłe nadużywanie alkoholu.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2.
- B. 1,3.
- C. 3,4.
- D. 2,3,4.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźNajmniej prawdopodobną przyczyną izolowanej moczówki prostej ośrodkowej jest:
- A. choroba autoimmunologiczna.
- B. guz germinalny.
- C. histiocytoza.
- D. mikrogruczolak przysadki.
- E. przerzut nowotworowy do przysadki.
Poznaj poprawną odpowiedźU pacjenta z poliurią i polidypsją przed wykonaniem testu odwodnieniowo-wazopresynowego należy wykluczyć:
1) choroby nerek;
2) cukrzycę;
3) polidypsję psychogenną;
4) hiperkalcemię;
5) hipokaliemię.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2.
- B. 1,3.
- C. 1,2,4,5.
- D. 2,3,4,5.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźW ramach Programów Lekowych Ministerstwa Zdrowia najwyższe maksymalne dawki preparatów hormonu wzrostu stosuje się u:
- A. dzieci niskorosłych z somatotropinową niedoczynnością przysadki.
- B. dzieci niskorosłych urodzonych jako zbyt małe w porównaniu do czasu trwania ciąży.
- C. dzieci niskorosłych z pierwotnym niedoborem insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1).
- D. dzieci z idiopatycznym niskim wzrostem.
- E. osób dorosłych z ciężkim niedoborem hormonu wzrostu.
Poznaj poprawną odpowiedźNiedobór wzrostu poniżej 3 centyla dla wieku i płci jest kryterium włączenia terapii hormonem wzrostu w Programach Lekowych w przypadku:
1) dzieci z somatotropinową niedoczynnością przysadki;
2) dziewczynek z zespołem Turnera;
3) dzieci z zespołem Prader-Willi;
4) osób dorosłych z ciężkim niedoborem hormonu wzrostu;
5) dzieci z pierwotnym niedoborem insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2.
- B. 1,2,3.
- C. 3,4.
- D. 2,3,5.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźDihydrotestosteron (DHT) nie powstaje w wyniku:
1) działania aromatazy testosteronu;
2) działania 5α-reduktazy testosteronu;
3) intrakrynnej przemiany androgenów nadnerczowych do testosteronu i DHT w gruczole krokowym;
4) alternatywnej przemiany 17-hydroksyprogesteronu zachodzącej bez udziału testosteronu (back door pathway).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. tylko 2.
- C. 1,3.
- D. 1,4.
- E. 2,4.
Poznaj poprawną odpowiedźMutacje aktywujące i inaktywujące tego samego genu mogą być przyczyną:
1) zespołu McCune-Albrighta i rzekomej niedoczynności przytarczyc;
2) zespołu Prader-Willi i zespołu Angelmana;
3) moczówki prostej nerkowej i nerkopochodnego zespołu nieadekwatnej antydiurezy (SIAD).
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1 i 2.
- B. 1 i 3.
- C. 2 i 3.
- D. tylko 1.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźGuzy nadnerczy o charakterze bogatotłuszczowych gruczolaków w badaniu tomografii komputerowej mają gęstość:
- A. zazwyczaj poniżej 10 j.Hounsfielda.
- B. pomiędzy 11-20 j.Hounsfielda.
- C. powyżej 20 j.Hounsfielda.
- D. powyżej 25 j.Hounsfielda.
- E. powyżej 30 j.Hounsfielda.
Poznaj poprawną odpowiedźW każdym przypadku pacjenta z guzem nadnercza należy wykonać następujące badania hormonalne:
- A. ocenę frakcjonowanych metoksykatecholamin w osoczu.
- B. wskaźnik aldosteronowo-reninowy.
- C. test hamowania z 1 mg deksametazonu.
- D. test hamowania z 8 mg deksametazonu.
- E. stężenie siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEAS).
Poznaj poprawną odpowiedźWskazaniem do wykonania biopsji guza nadnercza jest:
- A. każdy guz nadnercza.
- B. podejrzenie zmiany o charakterze przerzutowym.
- C. podejrzenie raka kory nadnerczy o stopniu zaawansowania ENSAT I.
- D. podejrzenie guza chromochłonnego.
- E. podejrzenie hipoplazji nadnerczy.
Poznaj poprawną odpowiedźDo działań niepożądanych mitotanu należą:
- A. hipocholesterolemia.
- B. zespół ręka-stopa.
- C. zapalenie przysadki.
- D. hipoglikemia immunologiczna.
- E. depresja.
Poznaj poprawną odpowiedźGłównym inhibitorem syntezy aldosteronu jest:
- A. ACTH.
- B. somatostatyna.
- C. wazopresyna.
- D. beta-endorfina.
- E. endotelina.
Poznaj poprawną odpowiedźNajczęstsze przyczyny wtórnego hiperaldosteronizmu to:
1) hipowolemia;
2) zespół nerczycowy;
3) przyjmowanie zbyt dużych dawek leków przeczyszczających;
4) marskość wątroby z wodobrzuszem;
5) przyjmowanie estrogenów.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 3,4,5.
- C. 1,2,3,4.
- D. 1,2,5.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż fałszywe stwierdzenie:
- A. hiperprolaktynemia może towarzyszyć niewyrównanej hipotyreozie.
- B. blokery receptora histaminowego H2 wpływają na wydzielanie prolaktyny.
- C. leki przeciwnadciśnieniowe nie wpływają na wydzielanie prolaktyny.
- D. estrogeny stymulują czynność laktotropową przysadki.
- E. przyczyną hiperprolaktynemii może być niewydolność wątroby.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące czynników odgrywających rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej:
- A. hiperfosfatemia powoduje obniżenie kalcemii.
- B. zmniejszenie stężenia fosforu nieorganicznego pobudza syntezę 1,25(OH)₂D₃, tylko w przypadku obecności PTH.
- C. kalcytonina hamuje działanie osteolityczne PTH.
- D. transport Ca²⁺ do komórek przytarczyc wymaga obecności 1,25(OH)₂D₃.
- E. 1,25(OH)₂D₃ silnie hamuje wydzielanie PTH, o ile nie ma niedoboru magnezu.
Poznaj poprawną odpowiedźWinkrystyna i metotreksat prowadzą do rozwoju ginekomastii w mechanizmie:
- A. hamowania syntezy androgenów.
- B. działania estrogenopodobnego.
- C. hamowania syntezy androgenów w następstwie uszkodzenia komórek Leydiga.
- D. działania antagonistycznego w stosunku do receptorów dopaminergicznych.
- E. działania antyandrogennego i antagonistycznego w stosunku do receptora androgenowego.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzyczyną hipofosfatemii nie jest:
- A. zasadowica oddechowa.
- B. nadmiar PTH.
- C. długotrwałe unieruchomienie.
- D. przyjmowanie węglanu wapnia.
- E. nadmiar glikokortykosteroidów.
Poznaj poprawną odpowiedźZespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) może być spowodowany przez:
1) uszkodzenie mózgu;
2) prawokomorową niewydolność serca;
3) grasiczaki;
4) przyjmowanie leków przeciwbólowych;
5) leczenie cytostatykami.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. wszystkie wymienione.
- B. 1,2,4.
- C. 2,3,4.
- D. 1,3,5.
- E. 1,3,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźPrzyczyną nadciśnienia tętniczego zależnego od nadmiaru mineralokortykosteroidów nie jest:
- A. niedobór dehydrogenazy 3beta-hydroksysteroidowej.
- B. niedobór 11beta-hydroksylazy.
- C. pozorny nadmiar mineralokortykosteroidów.
- D. niedobór dehydrogenazy 11beta-hydroksysteroidowej typu 2.
- E. niedobór 17alfa-hydroksylazy.
Poznaj poprawną odpowiedźDo Szpitalnego Oddziału Ratunkowego zgłosiła się 36-letnia kobieta z powodu występujących od kilku miesięcy osłabienia, utraty masy ciała, nudności i wymiotów. W badaniu fizykalnym zwracało uwagę ciemne zabarwienie skóry z cechami bielactwa oraz hipotonia (80/40 mmHg). W wynikach badań laboratoryjnych wykonanych u chorej może wystąpić każde, z wyjątkiem:
- A. niedokrwistość normocytarna.
- B. azotemia.
- C. eozynopenia.
- D. limfocytoza.
- E. hiperkalcemia.
Poznaj poprawną odpowiedźU 50-letniej pacjentki leczonej z powodu nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa stwierdzono orbitopatię tarczycową. Pacjentka zgłasza podwójne widzenie, zwłaszcza w godzinach wieczornych, zaczerwienienie i obrzęk powiek, zaczerwienienie spojówek, ból przy patrzeniu w górę. W badaniu fizykalnym stwierdzono retrakcję powiek — 3 mm. Jakie powinno być dalsze postępowanie u tej pacjentki?
- A. leczenie operacyjne ze względu na zagrożenie utraty wzroku.
- B. włączenie leczenia glikokortykosteroidami w formie dożylnej w docelowej dawce kumulatywnej 4,5-5 g.
- C. włączenie leczenia glikokortykosteroidami w formie dożylnej. 0,5-1 g przez 3 kolejne dni oraz pilna dekompresja oczodołu.
- D. napromienianie oczodołów.
- E. miejscowe leczenie preparatami glikokortykosteroidów.
Poznaj poprawną odpowiedźAutoimmunizacyjne limfocytarne zapalenie przysadki jest najczęstszą przyczyną niedoczynności przysadki spowodowanej przez pierwotny proces zapalny. Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące tej choroby:
- A. często przebiega z moczówką prostą.
- B. rzadko występuje hipogonadyzm hipogonadotropowy.
- C. u większości chorych występują przeciwciała przeciwtarczycowe.
- D. może wystąpić w przebiegu immunoterapii inhibitorami CTLA-4.
- E. może prowadzić do zespołu pustego siodła.
Poznaj poprawną odpowiedźAzoospermia może wystąpić w przebiegu:
1) anorchii;
2) mutacji genu AZF;
3) chemioterapii;
4) kariotypu 47 XXY;
5) ciężkiej mukowiscydozy.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. 1,2.
- C. 1,3.
- D. 2,3,4.
- E. wszystkie wymienione.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące profilaktyki jodowej u kobiet zgodnie z najnowszymi polskimi rekomendacjami opublikowanymi w 2021 r.:
- A. podstawową metodą zapewniającą odpowiednie spożycie jodu w Polsce jest uniwersalne jodowanie soli spożywczej.
- B. dzienne spożycie jodu przez kobietę w ciąży oraz podczas laktacji powinno wynosić 250 μg/dobę (ok. 50-100 μg w diecie, 150-200 μg w postaci suplementu).
- C. dzienne spożycie jodu przez kobietę ciężarną nie powinno przekraczać 500 μg/dobę.
- D. u pacjentek leczonych L-tyroksyną z powodu niedoczynności tarczycy należy zrezygnować z suplementacji preparatów jodowych, z uwagi na wysoką zawartość jodu w cząsteczce L-tyroksyny.
- E. przeciwwskazana jest ocena zaopatrzenia w jod u poszczególnych kobiet ciężarnych.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pasyreotydu:
1) jest jedynym dostępnym w Polsce analogiem somatostatyny II generacji;
2) wykazuje większe powinowactwo do receptora somatostatynowego typu 5 w porównaniu do analogów somatostatyny I generacji;
3) wykazuje silniejsze działanie w odniesieniu do zmniejszenia masy guza, ale słabsze w odniesieniu do normalizacji biochemicznej, w porównaniu do analogów somatostatyny I generacji;
4) wykazuje działanie diabetogenne;
5) stosowany jest w Polsce w ramach programu lekowego, podawany w iniekcjach domięśniowych co 4 tygodnie;
6) możliwość jego włączenia istnieje u pacjentów z aktywną akromegalią, u których nie ma już możliwości interwencji neurochirurgicznej, u których wykazano nieskuteczność analogów somatostatyny I generacji, stosowanych w maksymalnych skutecznych dawkach co najmniej przez 12 miesięcy.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3,4,5,6.
- B. 1,2,4,5.
- C. 1,2,4,6.
- D. 2,3,4,5.
- E. 2,3,5,6.
Poznaj poprawną odpowiedźZgodnie z aktualnym konsensusem ekspertów Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, L-tyroksyna w formie płynnej może zapewnić bardziej efektywne wchłanianie leku w porównaniu z tradycyjną formą tabletki u:
1) dzieci;
2) pacjentów po operacjach bariatrycznych;
3) pacjentów żywionych przez sondę żołądkową;
4) kobiet w ciąży cierpiących na niepowściągliwe wymioty;
5) pacjentów stosujących inhibitory pompy protonowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. wszystkie wymienione.
- B. 1,2,3,5.
- C. 2,3,5.
- D. 3,4,5.
- E. 2,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż leki, które są aktualnie zarejestrowane w Polsce do leczenia otyłości:
1) naltrekson + bupropion;
2) liraglutyd;
3) semaglutyd;
4) orlistat;
5) fentermina;
6) metformina.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,3,4,5,6.
- B. 1,2,3,4,6.
- C. 1,2,3.
- D. 1,2,4.
- E. 2,3,6.
Poznaj poprawną odpowiedźDo najczęstszych składowych obrazu klinicznego zespołu Carneya nie należą:
- A. śluzaki serca.
- B. plamy skórne barwy kawy z mlekiem.
- C. rozrost mikroguzkowy nadnercza.
- D. rodzinne występowanie.
- E. guzy chromochłonne.
Poznaj poprawną odpowiedźW ramach przygotowania do zabiegu neurochirurgicznego u pacjentów z tyreotropinoma, najlepsze efekty kliniczne uzyskuje się stosując:
- A. tiamazol.
- B. propylotiouracyl.
- C. beta-blokery.
- D. analogi somatostatyny.
- E. leczenie radiojodem
Poznaj poprawną odpowiedźW zespole całkowitej niewrażliwości na androgeny nie występuje:
- A. brak owłosienia łonowego i pachowego.
- B. płeć gonadalna męska.
- C. obecność struktur z kanałów Mullera.
- D. fenotyp żeński.
- E. wzrost stężenia testosteronu po podaniu hCG (gonadotropiny kosmówkowej).
Poznaj poprawną odpowiedźU 7-letniego chłopca stwierdzono wzrost 139 cm — znacznie powyżej wartości 97 centyla, wiek kostny oceniono na 9 lat, owłosienie łonowe — III stadium wg skali Tannera, prącie powiększone, jądra — po 2 ml objętości. Wskaż prawidłową diagnozę:
- A. przedwczesne dojrzewanie płciowe prawdziwe.
- B. testotoksykoza.
- C. wrodzony przerost nadnerczy.
- D. zespół Sotosa.
- E. zespół Noonan.
Poznaj poprawną odpowiedź10-letni chłopiec skierowany do endokrynologa z powodu niedoboru wzrostu. Wzrost 115 cm, SDS wzrostu poniżej wartości -3 SD, rozwój płciowy I stadium wg skali Tannera, wiek kostny oceniono na 7 lat, maksymalne wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych — 21 ng/ml, stężenie IGF-I wynosi 95 ng/ml (poniżej wartości 2,5 centyla dla wieku). Wskaż najwłaściwsze postępowanie:
- A. nie kwalifikuje się do leczenia hormonem wzrostu — dalsza obserwacja.
- B. z uwagi na niski wzrost leczenie chirurgiczne wydłużające kończyny dolne.
- C. leczenie hormonem wzrostu kupowanym bez refundacji.
- D. wykonanie testu generacji somatomedyn i podawanie preparatu mekaserminy.
- E. podawanie codzienne preparatu GHRH w jednej dawce.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące pacjentek z anorexia nervosa:
1) stężenie hormonów tarczycy jest podwyższone;
2) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest obniżone;
3) wydzielanie hormonu wzrostu w testach stymulacyjnych jest podwyższone;
4) stężenie IGF-I jest obniżone;
5) stężenie IGF-l jest podwyższone.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,5.
- B. 1,3,5.
- C. 1,4,5.
- D. 3,4.
- E. 2,4.
Poznaj poprawną odpowiedźU 2-dniowego noworodka lekarz oddziału noworodków stwierdził słabo wykształcony wyrostek falliczny, ujście cewki moczowej kroczowe, nie stwierdził gonad w słabo wykształconej mosznie oraz kanałach pachwinowych. Na tym etapie diagnostyki można podejrzewać:
- A. spodziectwo kroczowe i niezstąpienie jąder.
- B. przypadek wrodzonego przerostu nadnerczy u płci żeńskiej.
- C. przypadek wrodzonego przerostu nadnerczy u płci męskiej.
- D. prawdziwe są odpowiedzi A i B.
- E. żadna odpowiedź nie jest prawdziwa.
Poznaj poprawną odpowiedźJedyną formą zaburzeń, w której nie dochodzi do niedoboru kortyzolu jest niedobór:
- A. 3β-hydroksysteroidowej dehydrogenazy.
- B. syntazy aldosteronu.
- C. 11β-hydroksylazy.
- D. aromatazy.
- E. 21α-hydroksylazy.
Poznaj poprawną odpowiedźDymorfizm płciowy w przebiegu dojrzewania płciowego charakteryzuje się:
1) większym skokiem pokwitaniowym wysokości ciała u chłopców;
2) późniejszym szczytem szybkości wzrastania u chłopców niż u dziewcząt;
3) wcześniejszym szczytem szybkości wzrastania u chłopców niż u dziewcząt;
4) większym przyrostem masy mięśniowej u chłopców niż u dziewcząt;
5) mniejszym niż u chłopców przyrostem tkanki tłuszczowej u dziewcząt.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,5.
- B. 1,5.
- C. 2,5.
- D. 1,2,4.
- E. 1,3,5.
Poznaj poprawną odpowiedźHipoaldosteronizm towarzyszy wszystkim niżej wymienionym stanom, z wyjątkiem:
- A. leczenia beta-blokerami.
- B. marskości wątroby.
- C. powstania genu-hybrydy z sekwencjami genu syntazy aldosteronowej i promotora 11β-hydroksylazy steroidowej.
- D. leczenia inhibitorami syntezy prostaglandyny.
- E. leczenia heparyną.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż, czego dotyczy skala Knospa:
- A. nasilenia diplopii w przebiegu orbitopatii tarczycowej.
- B. zewnątrzsiodłowej ekspansji gruczolaka przysadki ocenianej w badaniu MR.
- C. rozpoznania przełomu tarczycowego w przebiegu nadczynności tarczycy.
- D. oceny aktywności orbitopatii tarczycowej.
- E. maskulinizacji zewnętrznych narządów płciowych.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące desmopresyny:
1) jest syntetycznym analogiem wazopresyny, w którym L-Argininę zastąpiono przez D-Argininę, a Cysteina została deaminowana;
2) ma podobny okres półtrwania jak wazopresyna;
3) wiąże się selektywnie z receptorami V2 w komórkach cewek zbiorczych nerek;
4) jest przeciwskazana w ciąży;
5) efekt jej działania może być nasilony poprzez równoczesne stosowanie loperamidu.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,2,5.
- C. 1,3,4.
- D. 1,3,5.
- E. 2,3,4.
Poznaj poprawną odpowiedźNadmiar kortyzolu powoduje:
1) zmniejszenie obwodowej konwersji T4 do T3;
2) wzrost stężenia TBG w surowicy;
3) zwiększenie stężenia rewersT3 w surowicy;
4) obniżenie stężenia TSH w surowicy;
5) podwyższenie stężenia TSH w surowicy.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,2,4.
- C. 1,3,4.
- D. 1,3,5.
- E. 2,3,5.
Poznaj poprawną odpowiedźKtóra z cech odróżnia wrodzony przerost nadnerczy spowodowany niedoborem 11 β-hydroksylazy od wrodzonego przerostu nadnerczy spowodowanego niedoborem 21-hydroksylazy?
- A. nadciśnienie tętnicze.
- B. wirylizacja zewnętrznych narządów płciowych u noworodków płci żeńskiej.
- C. przedwczesne dojrzewanie płciowe GnRH-niezależne.
- D. występowanie postaci nieklasycznych.
- E. podwyższenie stężenia DHEA-S w surowicy.
Poznaj poprawną odpowiedź28-letnia kobieta zgłosiła się 11 tygodni po porodzie z objawami niepokoju oraz kołataniem serca. Nie pobiera żadnych leków, nie karmi piersią. Przedmiotowo pacjentka bez wola, stwierdza się bielactwo, delikatne obustronne drżenie rąk, tętno 96/min, bez objawów ocznych. Wyniki oznaczeń laboratoryjnych: TSH 0,097 μIU/ml, fT4 22,5 pmol/l (ref. 11,0-21,0), przeciwciała przeciwko receptorowi dla TSH negatywne. Jakie będzie najwłaściwsze postępowanie w tym momencie?
- A. obserwacja bez terapii.
- B. zalecenie propranololu.
- C. skierowanie na leczenie ¹³¹I.
- D. włączenie małej dawki tiamazolu.
- E. skierowanie na tyreoidektomię.
Poznaj poprawną odpowiedź38-letnia pacjentka leczona rok temu alemtuzumabem z powodu aktywnej postaci rzutowo-remisyjnej stwardnienia rozsianego zgłosiła się do endokrynologa z objawami zwiększonej nerwowości i potliwości od 3 tygodni. Przedmiotowo czynność serca 80/min. W badaniach laboratoryjnych TSH w surowicy 0,103 mIU/l, fT4 20,3 pmol/l (ref. 11,0-21,0), przeciwciała przeciwko receptorowi TSH 2,9 (N <2,0). U pacjentki nie stwierdzano w przeszłości schorzeń kardiologicznych. Chora nie jest w ciąży. Jakie jest najwłaściwsze wstępne postępowanie w tym przypadku?
- A. włączenie 40 mg tiamazolu dziennie.
- B. włączenie 10 mg tiamazolu dziennie.
- C. leczenie jodem radioaktywnym.
- D. obserwacja i kontrola za 3 miesiące.
- E. tyreoidektomia.
Poznaj poprawną odpowiedź57-letnia kobieta zgłosiła się z powodu występujących okresowo od niemal pół roku epizodów kołatań serca, spadku masy ciała o 7 kg oraz wzmożonej potliwości. W badaniu przedmiotowym delikatne drżenie spoczynkowe obu rąk. Wyniki oznaczeń laboratoryjnych: TSH 5,78 uIU/ml, fT3 7,1 pmol/l (ref. 2,8- 5,8), fT4 25,6 pmol/l (ref. 11,0-21,0). Która z poniższych informacji nie pasuje do rozpoznania guza tyreotropinowego (TSHoma)?
- A. brak adekwatnego wzrostu stężenia TSH w surowicy po stymulacji tyreoliberyną (TRH).
- B. stosunek podjednostki alia do TSH w surowicy >1.
- C. podwyższone stężenie SHBG w surowicy.
- D. obecność wola.
- E. obniżone stężenie ferrytyny w surowicy.
Poznaj poprawną odpowiedźEndokrynologicznymi przyczynami obfitych krwawień miesięcznych są:
1) cykle bezowulacyjne;
2) guzy hormonalnie czynne wydzielające estrogeny;
3) niedoczynność tarczycy;
4) nadczynność tarczycy;
5) hiperprolaktynemia.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. 1,4.
- C. 4,5.
- D. 1,2.
- E. 1,2,3.
Poznaj poprawną odpowiedźDo czynników hormonalnych zwiększających stężenie globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) należą:
1) estrogeny;
2) androgeny;
3) hormony tarczycy;
4) hiperinsulinemia;
5) prolaktyna.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. tylko 1.
- B. 1,2.
- C. 1,3.
- D. 1,2,3,4.
- E. 2,3,4,5.
Poznaj poprawną odpowiedźTeratozoospermia oznacza nieprawidłowy wynik w badaniu nasienia, w którym:
- A. liczba plemników w ml <15 mln/mil.
- B. liczba plemników w ml <5 mln/ml.
- C. <32% plemników w ruchu postępowym.
- D. <58% plemników żywych.
- E. <4% plemników o prawidłowej morfologii.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż najczęstszą przyczynę niedoboru hormonu wzrostu u dorosłych:
- A. idiopatyczna.
- B. radioterapia guzów mózgu.
- C. limfocytarne zapalenie przysadki.
- D. guzy przysadki i okolicy okołosiodłowej.
- E. krwotok (urazy mózgu, zespół Sheehana).
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż zdanie prawdziwe dotyczące zalecanych badań przesiewowych u kobiet planujących ciążę/ciężarnych zgodnie z najnowszymi polskimi rekomendacjami opublikowanymi w 2021 r.:
- A. nie zaleca się przesiewowej oceny funkcji tarczycy u kobiet planujących ciążę i ciężarnych.
- B. rekomenduje się przesiewową ocenę funkcji tarczycy tylko u planujących ciążę kobiet z grup ryzyka niedoczynności tarczycy (obecność przeciwciał przeciwtarczycowych, stan po tyreoidektomii, stan po leczeniu radiojodem).
- C. zaleca się rutynowe oznaczanie TSH u kobiet zarówno planujących ciążę i ciężarnych.
- D. u kobiet w ciąży zaleca się rutynowe oznaczanie TSH i FT4.
- E. u kobiet w ciąży zaleca się rutynowe oznaczanie TSH, FT4, anty-TPO.
Poznaj poprawną odpowiedźDo poradni endokrynologicznej zgłosiła się ciężarna w 8 t.c. z rozpoznaną jeszcze przed ciążą nadczynnością tarczycy w przebiegu choroby Graves a i Basedowa i leczoną dawką 5 mg tiamazolu. Biochemicznie w aktualnych badaniach laboratoryjnych TSH, FT3 i FT4 w granicach wartości referencyjnych, stężenie TRAb nieznacznie podwyższone (2,5 IU/I). Zgodnie z najnowszymi polskimi rekomendacjami opublikowanymi w 2021 r. dotyczącymi postępowania u ciężarnych z chorobami tarczycy, najbardziej optymalnym postępowaniem byłoby:
- A. podjąć próbę odstawienia leku i dalej ściśle kontrolować pacjentkę.
- B. kontynuować leczenie tiamazolem w zwiększonej dawce.
- C. kontynuować leczenie tiamazolem, dołączając do tego L-tyroksynę (metoda „zablokuj i zastąp”).
- D. zamienić tiamazol na odpowiadającą jej dawkę propylotiouracylu (1:20).
- E. zamienić tiamazol na propylotiouracyl! ale w dawce wyższej (odpowiadającej 1 x 20 mg tiamazolu).
Poznaj poprawną odpowiedź64-letni pacjent z akromegalią na podłożu makrogruczolaka przysadki; stan po leczeniu neurochirurgicznym (resekcja guza). W kontroli 3 miesiące po zabiegu IGF-1 850 ng/ml. Włączono wówczas analog somatostatyny I generacji (SSA I) w maksymalnej dawce. 6 miesięcy po zabiegu IGF-1 540 ng/ml. Kontynuowano leczenie jak do tej pory. 9 miesięcy po zabiegu IGF-1 529 ng/ml. Klinicznie - nadal aktywna akromegalia. W kontrolnym badaniu MR — niewielka resztkowa masa guza, bez cech ucisku na skrzyżowanie nerwów wzrokowych. Pacjent zdyskwalifikowany z ponownej interwencji neurochirurgicznej, ponadto choruje na cukrzycę typu 2, HbA1c 9,8%. Jaki powinien być optymalny dalszy krok w postępowaniu zgodnie z najnowszymi polskimi wytycznymi leczenia akromegalii?
- A. skierowanie pacjenta na radioterapię.
- B. kontynuacja leczenia farmakologicznego analogiem somatostatyny I generacji i ponowna kontrola IGF-1 za 6 miesięcy.
- C. zmiana SSA I na kabergolinę.
- D. zmiana SSA I na pasyreotyd.
- E. zmiana SSA I na pegwisomant.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż zdanie nieprawdziwe w odniesieniu do roli badania MR przysadki w diagnostyce i ocenie skuteczności leczenia akromegalii:
- A. badanie MR przysadki jest techniką z wyboru w przypadku podejrzenia guza przysadki wydzielającego hormon wzrostu.
- B. w badaniu MR guza przysadki należy także ocenić intensywność sygnału T2-zależnego w stosunku do mózgowia. Hiperintensywność sygnału gruczolaka pozwala przewidzieć większą skuteczność leczenia analogami somatostatyny I generacji.
- C. w przypadku laboratoryjnego potwierdzenia operacyjnego wyleczenia akromegalii oraz braku klinicznych zaburzeń widzenia i czynności przysadki nie ma potrzeby wykonywania badania MR.
- D. w trakcie leczenia pegwisomantem pacjent wymaga regularnej okresowej kontroli wielkości guza w MR.
- E. u pacjentów, u których nie uzyskano chirurgicznego wyleczenia, obrazowanie okolicy siodła tureckiego za pomocą MR należy przeprowadzić po 3-4 miesiącach od zabiegu, a u pacjentów, u których włączono analog somatostatyny I generacji po 6-12 miesiącach od rozpoczęcia terapii.
Poznaj poprawną odpowiedźWśród działań niepożądanych leków przeciwtarczycowych nie wymienia się:
- A. agranulocytozy.
- B. zapalenia ślinianek.
- C. wzrostu aminotransferaz.
- D. bólu stawów.
- E. zapalenia naczyń.
Poznaj poprawną odpowiedźJak w badaniu USG należy interpretować obecność punktowych silnych odbić echa z obecnym długim artefaktem ogona komety (>1 mm) widocznych w komponencie płynowym zmiany w tarczycy?
- A. nie ma istotnego znaczenia diagnostycznego.
- B. zwiększa istotnie ryzyko złośliwości — takie zmiany należy pilnie weryfikować w badaniu cytologicznym.
- C. jest charakterystyczne dla zmian łagodnych (najczęściej gęstych torbieli koloidowych) i nie zwiększa ryzyka złośliwości.
- D. są jednym z podtypów zwapnień, a tym samym mogą istotnie zwiększać ryzyko raka tarczycy (zwłaszcza raka brodawkowatego).
- E. są typowe dla torbieli krwotocznych — wskazują na konieczność opróżnienia zmiany, ale nie zwiększają ryzyka złośliwości.
Poznaj poprawną odpowiedźWskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące nieinwazyjnego nowotworu pęcherzykowego z cechami jąder komórkowych podobnymi do cech w PTC (noninvasive follicular thyroid neoplasm with papillary-like nucleus features — NIFTP):
- A. postawienie diagnozy NIFTP nie jest możliwe na podstawie badania cytologicznego rozmazu biopsyjnego.
- B. potwierdzenie diagnozy NIFTP musi być zweryfikowane przez drugiego patologa.
- C. z reguły traktowany jest jako zmiana „praktycznie łagodna” i ekstremalnie rzadko daje przerzuty.
- D. jego diagnoza jest wskazaniem do stosowania supresyjnych dawek L-tyroksyny po tyreoidektomii.
- E. w przypadku histopatologicznej diagnozy NIFTP zasadniczo nie stosuje się uzupełniającej terapii radiojodem.
Poznaj poprawną odpowiedźNadmierne wydzielanie aldosteronu prowadzi do hipokaliemii, hipernatremii i zatrzymania wody, a także do:
1) hipermagnezemii;
2) zmniejszenia stężenia sodu w ślinie;
3) zmniejszenia stężenia sodu w pocie;
4) zwiększenia wydalania jonów magnezu;
5) hiperchloremii;
6) kwasicy metabolicznej.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,3,5.
- C. 2,3,4.
- D. 2,4,6.
- E. 4,5,6.
Poznaj poprawną odpowiedźWybierz składowe choroby von Hippla-Lindaua występujące obok guza chromochłonnego:
1) nadczynność przytarczyc;
2) rak rdzeniasty tarczycy;
3) hamartoma tęczówki;
4) naczyniaki siatkówki;
5) rak nerki;
6) torbiele trzustki.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,4,6.
- C. 2,3,4.
- D. 3,4,5.
- E. 4,5,6.
Poznaj poprawną odpowiedźObniżoną rezerwę jajnikową w okresie przedmenopauzalnym charakteryzuje zmniejszona ilość pęcherzyków jajnikowych oraz następujące zmiany biochemiczne we krwi:
- A. ↓ inhibiny, ↑ hormonu antymullerowskiego (AMH), ↑ gonadotropin.
- B. ↑ inhibiny, ↓ AMH, ↓ gonadotropin.
- C. ↓ inhibiny, ↓ AMH, ↑ gonadotropin.
- D. ↑ inhibiny, ↓ AMH, ↑ gonadotropin.
- E. ↑ inhibiny, ↑ AMH, ↓ gonadotropin.
Poznaj poprawną odpowiedźAntykoncepcja estrogenowo-progesteronowa zmniejsza ryzyko:
1) guzów przysadki;
2) raka jajnika;
3) raka jelita grubego;
4) raka endometrium;
5) raka piersi;
6) raka szyjki macicy.
Prawidłowa odpowiedź to:
- A. 1,2,3.
- B. 1,3,5.
- C. 1,4,5.
- D. 2,3,4.
- E. 2,5,6.
Poznaj poprawną odpowiedź32-letnia pacjentka leczona od 7 lat z powodu cukrzycy insulinozależnej preparatem insuliny lispro oraz insuliny glargine. Zgłasza brak apetytu, utratę masy ciała około 5 kg w ciągu ostatnich 8 tygodni, łatwe męczenie się. Bezpośrednio przed przyjęciem do oddziału konsultowana gastrologicznie z powodu osłabienia, wymiotów i biegunki — wykonane badania nie wykazały infekcyjnych przyczyn dolegliwości. Zgłasza bóle brzucha oraz spadki stężenia glikemii do 40 mg/dl w trakcie stosowanego leczenia od czasu pojawienia się dolegliwości. Co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną opisywanych dolegliwości?
- A. zbyt małe dawki podawanych preparatów insulin.
- B. pierwotna niedoczynność tarczycy.
- C. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy.
- D. grzybica przewodu pokarmowego.
- E. pierwotna nadczynność tarczycy.
Poznaj poprawną odpowiedź