Przeglądaj pytania egzaminacyjne.
Procentowy udział działów w najnowszej podanej sesji.
Przyczyną wystąpienia cukrzycowej kwasicy ketonowej jest:
1) obniżenie podaży insuliny w wyniku zastosowania agonistów receptora GLP-1 lub GIP/GLP-1;
2) przewlekła choroba nerek;
3) nadużywanie alkoholu;
4) ciąża;
5) stosowanie flozyn u osób z cukrzycą wymagającą insulinoterapii i zwiększonym ryzykiem cukrzycowej kwasicy ketonowej.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które postępowanie jest zalecane u ciężarnej w 18. tygodniu ciąży z pierwotną nadczynnością przytarczyc i utrzymującym się skorygowanym stężeniem wapnia 3,00 mmol/l lub większym?
U chorego z pierwotną nadczynnością przytarczyc, w badaniu USG uwidoczniono zmianę podejrzaną o gruczolaka przytarczycy, natomiast wynik scyntygrafii 99mTc-MIBI jest niejednoznaczny. W potwierdzeniu przytarczycowego pochodzenia zmiany może być pomocne oznaczenie:
Badaniem przesiewowym pierwszego wyboru w kierunku akromegalii u pacjenta z klinicznymi cechami sugerującymi tę chorobę jest oznaczenie:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące nieinwazyjnego nowotworu pęcherzykowego tarczycy z cechami jądrowymi typu brodawkowatego (NIFTP):
1) guz tarczycy o niskim ryzyku;
2) najczęściej towarzyszącymi zmianami molekularnymi są mutacje w genie RAS;
3) otorebkowany;
4) nie wykazuje tendencji do tworzenia przerzutów ani nawrotów po chirurgicznym usunięciu;
5) rozpoznanie NIFTP wymaga badania preparatu po wycięciu chirurgicznym, obejmującego pełną ocenę granicy między guzem a otaczającą tkanką prawidłową w celu wykluczenia naciekania torebki;
6) charakteryzuje się obecnością brodawek.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące diagnostyki i leczenia raka kory nadnercza (ACC):
1) gęstość guza ≤10 j.H. w TK bez kontrastu pozwala praktycznie wykluczyć ACC;
2) przed planowanym leczeniem operacyjnym u każdego chorego należy ocenić biochemicznie wydzielanie GKS, androgenów i mineralokortykosteroidów oraz wykluczyć guza chromochłonnego;
3) zalecaną metodą operacyjną w guzie z podejrzeniem ACC jest otwarta, radykalna adrenalektomia z resekcją en bloc;
4) adrenalektomia laparoskopowa jest zalecana jako metoda z wyboru niezależnie od wielkości guza i podejrzenia ACC;
5) doszczętność resekcji (R0) jest jednym z najważniejszych czynników rokowniczych;
6) ocena indeksu proliferacyjnego Ki-67 nie jest zalecana w materiale pooperacyjnym ACC.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie, zgodnie z aktualnymi międzynarodowymi wytycznymi (2023) w rozpoznawaniu PMOS (dawniej PCOS) u dorosłych kobiet:
U chorego z przypadkowo wykrytym guzem nadnercza (incydentaloma), zgodnie z wytycznymi ESE/ENSAT 2023 wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące zapobiegania i leczenia zaburzeń czynności tarczycy indukowanych jodowymi środkami kontrastowymi (ICM):
1) głównym czynnikiem ryzyka niedoczynności tarczycy indukowanej ICM jest przewlekłe autoimmunizacyjne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto);
2) u chorego z jawną nadczynnością tarczycy badania z użyciem ICM są przeciwwskazane, z wyjątkiem badań ratujących życie;
3) profilaktykę można prowadzić tiamazolem i/lub nadchloranem sodu, np. tiamazol 20-30 mg/d rozpoczynając dzień przed podaniem ICM i kontynuując przez 14 dni;
4) pacjenci przyjmujący L-tyroksynę z powodu niedoczynności tarczycy wymagają rutynowej profilaktyki tyreostatykiem przed podaniem ICM;
5) nadczynność tarczycy indukowana ICM ujawnia się najczęściej w ciągu 3-4 tygodni po ekspozycji;
6) prawidłowe stężenie TSH przed podaniem ICM całkowicie wyklucza rozwój zaburzeń czynności tarczycy po kontraście.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące testu TRH-TSH:
Zgodnie ze zmodyfikowanymi kryteriami oceny 10-letniego ryzyka złamań w Polsce, dotyczącymi populacji kobiet i mężczyzn po 50. roku życia do kryteriów kwalifikujących do grupy bardzo wysokiego ryzyka nie należy:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące stosowania romosozumabu w ramach leczenia osteoporozy w Polsce:
Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) to kolejna nowa nazwa choroby, która łączy obecność stłuszczenia wątroby ze stanem ogólnoustrojowej dysfunkcji metabolicznej. Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
Do leków zwiększających wątrobowy metabolizm tyroksyny do trijodotyroniny zalicza się:
1) sunitynib;
2) cholestyramina;
3) propranolol;
4) raloksyfen;
5) beksaroten.
Prawidłowa odpowiedź to:
Do wrodzonych, genetycznie uwarunkowanych przyczyn hipogonadyzmu hipogonadotropowego u mężczyzn nie należy zespół:
Gonadotropinoma:
1) to gruczolak PitNET wywodzący się z komórek gonadotropowych przysadki, wydzielający gonadotropiny lub ich wolne podjednostki;
2) najczęściej jest rozpoznawany po 50. roku życia;
3) rozpoznawany jest częściej u mężczyzn;
4) stanowi ok. ⅓ wszystkich makrogruczolaków;
5) stężenia gonadotropin najczęściej są wysokie;
6) najczęściej guz wytwarza zarówno FSH, jak i LH;
7) guzy te najczęściej rozrastając się powodują objawy neurologiczne, np. ból głowy, niedoczynność przysadki i zaburzenia widzenia;
8) w przypadku nadmiernego wydzielania FSH u mężczyzn z występującymi innymi objawami niedoczynności przysadki, nie stwierdza się zaburzeń wzwodu, a stężenia testosteronu i estradiolu są w normie.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u chorych z mutacją germinalną w protoonkogenie RET:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące aktualnych danych odnośnie gospodarki wapniowo-fosforanowej i witaminy D:
1) zawartość wapnia w ustroju to 20-25 g/kg beztłuszczowej masy ciała, co stanowi 1,4-1,6% ogólnej masy ciała;
2) prawidłowe stężenie wapnia w surowicy wynosi 3,25-4,75 mmol/l;
3) 92% wapnia znajduje się w kościach;
4) zasadowica nasila wiązanie wapnia z białkami;
5) w cewkach nerkowych wchłanianiu zwrotnemu ulega 88-89% wapnia przesączonego w kłębuszkach nerkowych;
6) wchłanianie zwrotne wapnia w nerkach zwiększa kalcytonina, białko Klotho, diuretyki tiazydowe;
7) głównym czynnikiem pobudzającym sekrecję FGF-23 jest hiperfosfatemia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Do wtórnej nadprodukcji aldosteronu prowadzi:
1) utrata sodu;
2) stosowanie leków moczopędnych;
3) hiperwolemia;
4) marskość wątroby z wodobrzuszem;
5) dożylna podaż 0,9% NaCl.
Prawidłowa odpowiedź to:
Na oddział endokrynologii zgłasza się 26-letni mężczyzna z przypadkowo rozpoznanym (w trakcie diagnostyki bólu głowy) mikrogruczolakiem przysadki. Pacjent zgłasza osłabienie siły mięśniowej, powiększenie dłoni i stóp oraz wzmożoną potliwość. W badaniu fizykalnym stwierdza się otyłość centralną, pogrubienie rysów twarzy, plethorę oraz liczne jasnobrązowe plamy na skórze. W wywiadzie pacjent przebył operacyjne usunięcie śluzaka lewego przedsionka serca (7 lata temu). W wykonanym 4-dniowym teście hamowania deksametazonem odnotowano paradoksalny wzrost wydalania wolnego kortyzolu w moczu oraz wzrost stężenia kortyzolu w surowicy po podaniu kolejnych dawek deksametazonu. IGF-1 1,5x górnej granicy normy referencyjnej dla płci i wieku. Na co najbardziej wskazuje przedstawiony obraz kliniczny oraz wyniki przeprowadzonych badań dodatkowych?
W przebiegu PCOS obserwuje się zwiększone ryzyko wystąpienia:
Podstawową metodą leczenia zespołu Cushinga w przebiegu rozrostu mikroguzkowego nadnerczy postaci rodzinnej (zespół Carneya) jest:
Do przyczyn nadciśnienia tętniczego zależnego od nadmiaru mineralokortykoidów, przy niskiej aktywności reninowej osocza (ARO) nie należy:
Wskaż cechę tiamazolu niewystępującą w przypadku propylotiouracylem:
32-letnia pacjentka diagnozowana z powodu niepłodności i przygotowywana do procedury wspomaganego rozrodu, w wywiadzie ginekologicznym straty ciąży - 2 poronienia. W wykonanych badaniach uwagę zwraca TSH 3,8 mIU/l, wolne hormony w normie. Wskaż dalsze postępowanie:
Dla zespołu Chrousosa typowe jest:
71-letni pacjent leczony przewlekle amiodaronem z powodu migotania przedsionków został skierowany do endokrynologa z powodu nasilenia objawów kardiologicznych, spadku masy ciała 6 kg w 2 miesiące oraz drżeń i niepokoju. W badaniach dodatkowych TSH w supresji i podwyższone stężenia wolnych hormonów tarczycy surowicy z ujemnymi przeciwciałami przeciwko receptorowi dla TSH. W badaniu USG tarczycy nie stwierdzono zmian ogniskowych, natomiast unaczynienie gruczołu ocenione metodą Doppler było znikome. Wskaż zalecane postępowanie:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące autoimmunizacyjnego zespołu wielogruczołowego typu 1:
1) wczesnym objawem choroby może być niedoczynność przytarczyc;
2) zespół sprzyja rozwojowi czerniaka skóry;
3) swoistymi markerami serologicznymi są przeciwciała skierowane przeciwko interferonowi alfa i omega;
4) dziedziczenie zespołu jest autosomalne recesywne;
5) ponad połowa pacjentów rozwija T1DM.
Prawidłowa odpowiedź to:
Na wydzielanie hormonu wzrostu działa pobudzająco:
1) hiperglikemia;
2) dopamina;
3) grelina;
4) IGF1;
5) niedożywienie.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące hipofosfatemii sprzężonej z chromosomem X (krzywicy/osteomalacji hipofosfatemicznej związanej chromosomem X, XLH):
1) chorują tylko chłopcy, a dziewczynki są bezobjawowymi nosicielkami;
2) spowodowana jest mutacjami genu PHEX;
3) u nieleczonych chorych, podobnie jak w krzywicy niedoborowej stężenie PTH jest znacząco podwyższone;
4) u pacjentów nasilone jest wydalanie fosforanów z moczem, natomiast stężenie wapnia w surowicy pozostaje w normie;
5) oznaczenia aktywności fosfatazy alkalicznej służą do oceny skuteczności terapii.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące pierwotnego hiperaldosteronizmu (PHA):
1) pacjentów z PHA cechuje wyższe ryzyko udarów i choroby niedokrwiennej serca niż z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym;
2) badania przesiewowe w kierunku PHA powinny być wykonane po kilku dniach diety ubogiej w sód;
3) wyniki oznaczeń stężenia aldosteronu uzyskane za pomocą chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią masową (LC-MS/MS) są ok. 25% niższe niż oznaczane metodami immunologicznymi;
4) w przypadku pacjenta z opornym nadciśnieniem i towarzyszącą hipokaliemią, przy wynikach biochemicznych wskazujących na nadmiar produkcji aldosteronu niezależny od reniny nie ma konieczności potwierdzania choroby testem supresji aldosteronu;
5) u około 70% chorych z PHA występuje hipokaliemia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które badania biochemiczne mogą pomóc w różnicowaniu wnętrostwa i anorchii u 17-miesięcznego chłopca, u którego nie stwierdzono obecności jąder w mosznie?
1) test z HCG;
2) stężenie AMH;
3) stężenie INSL3;
4) stężenie LH;
5) stężenie inhibiny A.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które z sytuacji związanych z nadmiarem krążących we krwi hormonów tarczycy i objawami jej nadczynności będą charakteryzować się upośledzeniem wychwytu izotopu 131I przez tarczycę widocznym w obrazie scyntygraficznym?
1) podostre zapalenie tarczycy;
2) choroba trofoblastyczna;
3) gruczolak przysadki produkujący TSH;
4) thyrotoxicosis medicamentosa;
5) wole jajnikowe.
Prawidłowa odpowiedź to:
Oznaczenie stężenia 17-hydroksyprogesteronu we krwi jest wykorzystywane w badaniach przesiewowych noworodków w kierunku wrodzonego przerostu nadnerczy. W których sytuacjach stężenie tego metabolitu będzie podwyższone?
1) niedobór 21-hydroksylazy;
2) niedobór 11beta-hydroksylazy;
3) niedobór dehydrogenazy 3beta-hydroksysteroidowej typu 2;
4) niedobór oksydoreduktazy P450 (POR);
5) wcześniactwo.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które ze zmian ogniskowych tarczycy kwalifikują się do biopsji wg klasyfikacji EU-TIRADS-PL?
1) każda hipoechogeniczna;
2) izoechogeniczna ≥20 mm;
3) z mikrozwapnieniami;
4) każda bezechowa;
5) hiperechogeniczna ≥10 mm;
6) głęboko hipoechogeniczna.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż cechy charakteryzujące niskie ryzyko nawrotu raka zróżnicowanego tarczycy:
1) mikrorak z mutacją genu BRAF;
2) mikroskopowy naciek pozatarczycowy;
3) niecałkowite wycięcie guza;
4) ≤5 mikroprzerzutów do węzłów chłonnych;
5) <4 ogniska inwazji naczyniowej;
6) rak brodawkowaty z inwazją naczyń.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wśród leków stosownych w terapii T2DM wskaż te, które zwiększają insulinemię:
1) agoniści receptora peptydu glukagonopodobnego (GLP-1);
2) gliptyny (inhibitory peptydazy dipeptydylowej 4, DPP-4);
3) metformina;
4) flozyny (inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego 2, SGLT-2);
5) pochodne sulfonylomocznika;
6) akarboza (inhibitory α-glukozydazy).
Prawidłowa odpowiedź to:
Które elementy diagnostyki różnicowej zespołu Cushinga wskazują na guz przysadki (choroba Cushinga)?
1) prawidłowe stężenie ACTH w osoczu;
2) zmniejszone stężenie ACTH w osoczu;
3) brak hamowania wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem;
4) hamowanie wydzielania kortyzolu w teście z deksametazonem;
5) odpowiedź na stymulację kortykoliberyną;
6) brak odpowiedzi na stymulację kortykoliberyną.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które objawy są wspólne dla nadczynności tarczycy i stanów lękowych?
1) poczucie zimna;
2) wzmożona potliwość;
3) drżenie rąk;
4) skóra wilgotna i ciepła;
5) poczucie niepokoju;
6) zmniejszony apetyt.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które składowe zespołu MEN1 (Multiple Endocrine Neoplasia-1) występują najczęściej?
1) prolaktynoma;
2) naczyniowłókniaki skóry (głównie twarzy);
3) guzy nadnercza;
4) nadczynność przytarczyc;
5) nowotwory neuroendokrynne trzustki;
6) rakowiaki.
Prawidłowa odpowiedź to:
Które składowe zespołu APS-2 (Autoimmune Polyglandular Syndrom-2) występują najczęściej?
1) niedokrwistość złośliwa;
2) autoimmunologiczna choroba tarczycy;
3) choroba Addisona;
4) hipogonadyzm pierwotny;
5) niedoczynność przytarczyc;
6) T1DM.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące występowania podwyższonego stężenia we krwi przeciwciał przeciwko antygenom tarczycy - antytyreoglobulinowych (anty-TG), antytyreoperoksydazowych (anty-TPO) i przeciwko receptorowi dla tyreotropiny (anty-TSHR):
1) u ponad 90% osób z chorobą Gravesa - anty-TSHR;
2) u 70% pacjentów z chorobą Gravesa - anty-TPO;
3) w większości przypadków choroby Gravesa - anty-TG;
4) u większości pacjentów z chorobą Hashimoto - anty-TG;
5) u 10-15% pacjentów z chorobą Hashimoto - anty-TSHR;
6) u większości pacjentów z podostrym zapaleniem tarczycy - anty-TG i anty-TPO.
Prawidłowa odpowiedź to:
75-letni pacjent z guzkiem lewego płata tarczycy, napadowym migotaniem przedsionków i biochemicznymi cechami subklinicznej nadczynności tarczycy zgłosił się do endokrynologa. Chory neguje inne dolegliwości. Wskaż dalsze postępowanie:
72-letni chory po uzyskaniu w BAC rozpoznania „podejrzenie nowotworu pęcherzykowego” w ognisku wielkości 3 cm. Wskaż najwłaściwsze dalsze postępowanie:
Do poradni endokrynologicznej zgłosił się 45-letni pacjent z wynikiem jednofazowego badania TK jamy brzusznej, w którym uwidoczniono przypadkowo zmianę ogniskową prawego nadnercza o densyjności 13 j.H. i średnicy 3,5 cm. Rozpoznano u niego wcześniej cukrzycę typu 2 (T2DM) i nadciśnienie tętnicze. Obie choroby są dobrze kontrolowane farmakologicznie. Wskaż dalsze postępowanie:
1) wykonanie TK nadnerczy w protokole 3-fazowym;
2) ocena czynności hormonalnej nadnerczy;
3) dalsza obserwacja pacjenta w poradni endokrynologicznej;
4) skierowanie pacjenta na zabieg adrenalektomii;
5) z uwagi na brak klinicznych danych wskazujących na nadmierną aktywność hormonalną zmiany badania kontrolne powinny być ograniczone do TK nadnerczy w protokole 1-fazowym.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące podostrego zapalenia tarczycy:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące wskazań do biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) zmiany ogniskowej/guzka tarczycy:
Zmniejszenie liczby, ruchliwości plemników oraz obniżenie odsetka plemników o prawidłowej morfologii to:
Na oddział endokrynologii został przyjęty 27-letni pacjent. Zgłaszał zwiększenie apetytu oraz wzrost masy ciała w ostatnich 6 miesiącach. W badaniu przedmiotowym zwracały uwagę jasnobrązowe plamy na skórze, ścieńczenie skóry na kończynach dolnych oraz czerwone rozstępy. W badaniach dodatkowych ujawniono hipokaliemię, nieprawidłową glikemię na czczo oraz hipercholesterolemię. W teście hamowania z 1 mg deksametazonu nie uzyskano prawidłowego zahamowania wydzielania kortyzolu. Wykonano 2-dniowy test hamowania 2 mg deksametazonu, w trakcie którego w prowadzonej zbiórce moczu obserwowano wzrost wydalania kortyzolu oraz stopniowe narastanie stężenia kortyzolu we krwi. Wskaż prawdziwe stwierdzenia:
1) należy rozpoznać mikroguzkowy rozrost nadnerczy postać rodzinną;
2) wskazane jest wykonanie badania ECHO serca;
3) powyższe wyniki sugerują makroskopowy rozrost nadnerczy;
4) obustronna adrenalektomia jest przeciwwskazana, gdyż może doprowadzić do rozwoju zespołu Nelsona;
5) istotnym elementem diagnostyki jest ocena wydzielania kortyzolu po obciążeniu 75 g glukozy;
6) w badaniu TK nadnerczy są one zwykle symetryczne o prawidłowej wielkości lub tylko nieznacznie powiększone.
Prawidłowa odpowiedź to:
U kobiet ciężarnych z guzem prolaktynowym należy kontynuować leczenie agonistami dopaminy w przypadku:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia mitotanem raka kory nadnercza:
1) leczenie mitotanem powinno trwać minimum 2 lata;
2) w trakcie terapii należy monitorować poziom TSH i włączać substytucyjne leczenie lewotyroksyną, gdy przekracza on górną granicę normy;
3) u wszystkich chorych z guzem powyżej 5 cm rekomendowane jest leczenie uzupełniające mitotanem;
4) w trakcie terapii mitotanem należy stosować leczenie substytucyjne hydrokortyzonem w dawkach rekomendowanych dla pierwotnej niedoczynności nadnerczy (20-25 mg/dobę);
5) w przypadku wzrostu poziomu transaminaz powyżej 5-krotności górnej granicy normy w trakcie terapii mitotanem zaleca się przerwanie leczenia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Oznaczenie stężenia polipeptydu trzustkowego, enteroglukagonu, chromograniny A może być przydatne w diagnostyce:
Stężenia których hormonów mogą być obniżone w związku ze starzeniem się organizmu:
26-letnia kobieta, dotychczas zdrowa, prawidłowo miesiączkująca wykonała pakiet badań hormonalnych dostępny promocyjnie w laboratorium (LH, FSH, E2, PRL, testosteron, SDHEA). Wszystkie wyniki badań mieściły się w zakresie wartości referencyjnych z wyjątkiem PRL, której stężenie 5-krotnie przewyższało górną wartość referencyjną dla kobiet. Chora ze skierowaniem cito do poradni endokrynologicznej. Jaka jest przyczyna wysokiego stężenia PRL i jak należy ją potwierdzić?
Hipogonadyzm hipergonadotropowy to brak czynności gonad w okresie dojrzewania płciowego lub dojrzałości płciowej spowodowany ich uszkodzeniem. Należą do niego następujące przypadki:
Wskazaniem do wykonania oznaczeń stężenia przeciwciał przeciwko receptorowi dla TSH jest:
Które schorzenia przebiegające ze zwiększeniem stężenia FT4 wymagają leczenia lekami przeciwtarczycowymi?
U chorego z poliurią i polidypsją zaplanowałeś przeprowadzenie testu odwodnieniowo-wazopresynowego. Wskazaniem do zakończenia 1 etapu testu związanego z odwodnieniem jest:
Chory leczony od 2 miesięcy ipilimumabem z powodu czerniaka został skierowany do konsultacji endokrynologicznej z powodu niskich wartości ciśnienia tętniczego krwi mimo zaprzestania przyjmowania leków hipotensyjnych, które miał zalecane od kilku lat. Chory podaje także znaczne osłabienie oraz nudności, których nie obserwował w pierwszych tygodniach leczenia onkologicznego. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie i jakie leczenie należy zalecić?
U chorego z powodu przebytej infekcji COVID wykonano kontrolne badanie TK klatki piersiowej bez kontrastu. Dolne skany badania objęły pola nadnerczowe i opisujący badanie radiolog opisał w prawym nadnerczu zmianę ogniskową jednorodną o gładkich granicach i współczynniku pochłaniania kontrastu poniżej 10 j.H. Taki obraz zmiany ogniskowej w nadnerczu pozwala na zaniechanie badań w kierunku:
Nieswoisty wpływ stresu związanego z pobraniem krwi należy uwzględnić przy interpretacji wyniku oznaczenia stężenia:
Który z leków stosowanych do leczenia osteoporozy nie redukuje ryzyka złamań kręgosłupa oraz szyjki kości udowej u kobiet po menopauzie?
Chory z nadciśnieniem tętniczym rozpoznanym w 35. roku życia został skierowany do diagnostyki hormonalnych przyczyn nadciśnienia. Wyliczony wskaźnik aldosteronowo-reninowy wyniósł 1,8 (aldosteron 16 ng/dl, renina 9 mIU/l). Wykonano badania w trakcie przyjmowania przez chorego bisoprololu i doksazosyny. Jak zinterpretować uzyskany wynik?
24-letnia pacjentka uległa wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego rozwinęła wielohormonalną niedoczynność przysadki. Mimo adekwatnej substytucji hydrokortyzonem i lewotyroksyną zgłasza przewlekłe zmęczenie, osłabienie siły mięśniowej. Stężenie IGF-1 znajduje się w górnej granicy przedziału referencyjnego dla wieku i płci. Wskaż dalsze postępowanie:
27-letni pacjent z zespołem Pradera-Williego ma przeciwwskazania do kontynuacji terapii hormonem wzrostu:
58-letnia pacjentka prosi o zakończenie terapii denosumabem. Wskaż dalsze postępowanie:
58-letnia pacjentka z wywiadem choroby Gravesa leczona kilkanaście lat temu 131I wymaga pilnej koronarografii. Wskaż dalsze postępowanie:
Który z leków zarejestrowanych do leczenia osteoporozy ma działanie anaboliczne?
W której sytuacji klinicznej należy skierować pacjenta z pierwotnym hiperaldosteronizmem do cewnikowania żył nadnerczowych?
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące leczenia hormonami tarczycy w ciąży:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące postępowania terapeutycznego w okresie poporodowym u kobiet z chorobami tarczycy:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (TRAb, anty-TSHR) u ciężarnej z chorobą Gravesa:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące niedoboru GH u osób dorosłych:
38-letni mężczyzna z klasyczną postacią WPN z niedoboru 21-hydroksylazy po obustronnej orchidektomii z powodu obustronnych zmian podejrzewanych o guzy z komórek Leydiga i bólu jąder został przyjęty na konsultację w celu dalszego postępowania. W badaniu histopatologicznym stwierdzono brak obecności kryształków Reinkego, ujemny AR (receptor androgenowy), CD 56 - plus, brak figur podziału mitotycznego. Za rozpoznaniem guzów z komórek Leydiga przemawia:
W ciąży występuje:
64-letnia kobieta z narastającym hirsutyzmem, guzem lewego nadnercza 3,2 cm o morfologii gruczolaka w TK, z DST 1 mg kortyzol 0,6 µg/dl, DHEAS 130 µg/dl (41-202), ACTH 18 pg/ml, testosteron 5 nmol/l, SHBG 32 nmol/l. Wskaż następny krok:
W przypadku podejrzenia hiperkortyzolemii u pacjentki w 33. tygodniu ciąży testem przemawiającym za hiperkortyzolemią jest:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące profilaktycznego zastosowania jodku potasu w przypadku zdarzeń radiacyjnych związanych z uwolnieniem jodu promieniotwórczego:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące łagodnego autonomicznego wydzielania kortyzolu (MACS):
47-letnia chora z kliniczną i biochemiczną hiperkortyzolemią - ACTH w normie, brak supresji kortyzolu po 1 mg deksametazonu, obecna stymulacja ACTH i kortyzolu w teście z desmopresyną. Kolejnym badaniem, które należy wykonać jest:
U 27-letniego chorego ze źle wyrównanym nadciśnieniem tętniczym i hipokaliemią, leczonego amlodypiną 10 mg, spironolaktonem 150 mg i potasem 60 mEq/dobę stwierdza się niskie stężenie reniny 2 mIU/l i niskie stężenie aldosteronu 2 ng/dl i K 3,6 mmol/l. Wskaż najbardziej prawdopodobne rozpoznanie:
U 45-letniego mężczyzny po zabiegu operacyjnym wycięcia makrogruczolaka przysadki nieczynnego hormonalnie, z pooperacyjnie rozpoznaną niedoczynnością adrenokortykotropową przysadki wykonano badania hormonalne 14 miesięcy po zabiegu. W kontrolnym badaniu MR bez pozostałości guza przysadki. Pacjent otrzymuje hydrokortyzon w dawce 15 mg rano, 5 mg o 15:00. W badaniach kortyzol przed podaniem hydrokortyzonu 0,1 µg/dl, ACTH <5 ng/l, TSH 3,01 µIU/ml, FT4 13,8 pmol/l, FT3 4,4 pmol/l, FSH 0,5 IU/l, LH 0,2 IU/l, testosteron 4,7 nmol/l (norma 9-34), IGF-1 31,5 ng/ml (norma dla wieku 54-190). Wskaż dalsze postępowanie u tego chorego w zakresie kwalifikacji do leczenia z zastosowaniem ludzkiego rekombinowanego hormonu wzrostu (rhGH):
U 55-letniej pacjentki z chorobą Cushinga po nieskutecznym leczeniu neurochirurgicznym włączono leczenie osilodrostatem w dawce 2x dziennie 2 mg, a następnie stopniowo zwiększano dawkę do 2x 5 mg. Przed włączeniem leczenia wydalanie kortyzolu w DZM wynosiło 880 µg/24 h (norma do 179). Podczas leczenia dawką 2x 5 mg wydalanie kortyzolu w DZM wynosiło 176 µg/24 h. Pacjentka zgłosiła jednak narastający hirsutyzm. Stężenie testosteronu wynosiło 0,98 ng/ml (norma do 0,48). W badaniu USG jajniki bez pęcherzyków, bez zmian ogniskowych. W tym przypadku należy:
U 32-letniej pacjentki stwierdzono w płacie prawym tarczycy 3 zmiany ogniskowe głęboko hipoechogeniczne o zatartych granicach, wielkości 5, 8 i 9 mm. Wykonano biopsję aspiracyjną cienkoigłową i z każdej ze zmian uzyskano kategorię VI - rak brodawkowaty tarczycy. W płacie lewym nie uwidoczniono zmian ogniskowych. Wskaż najbardziej optymalne postępowanie:
U 25-letniej chorej, dotychczas zdrowej, w 5. tygodniu ciąży pojawiły się epizody wzrostu ciśnienia tętniczego do 170/100 mmHg ze słabą reakcją na leki hipotensyjne, glikemia na czczo 115 mg/dl. Włączono leczenie dietą, następnie insulinoterapię, pomimo której glikemie w ciągu dnia sięgały 220 mg/dl. Pacjentka do 12. tygodnia ciąży przytyła 10 kg, pojawiły się rozstępy skóry brzucha oraz narastające obrzęki kończyn dolnych, osłabienie mięśni proksymalnych kończyn górnych i dolnych. W 15. tygodniu ciąży doszło do obumarcia płodu w przebiegu niekontrolowanego nadciśnienia u matki. Po zakończeniu ciąży doszło do całkowitej normalizacji ciśnienia tętniczego i glikemii oraz wycofania się pozostałych objawów, pacjentka bez stosowania diety powróciła do masy ciała sprzed ciąży. Najbardziej prawdopodobną przyczyną opisanych objawów jest mutacja genu:
75-letni pacjent po adrenalektomii lewostronnej z powodu guza średnicy 4 cm dwa miesiące temu. Przedoperacyjnie guz bez klinicznie jawnej aktywności hormonalnej, w pooperacyjnym badaniu histopatologicznym rak kory nadnercza, 4 punkty w skali Weissa, guz średnicy 4 cm bez naciekania otaczających tkanek (cecha R0), Ki 67-7%. W badaniu TK (klp+jb+mm) bez przerzutów odległych. Dalsze postępowanie u chorego powinno obejmować:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące roli testu z desmopresyną w diagnostyce endogennej hiperkortyzolemii:
Wskaż prawdziwe stwierdzenie:
78-letnia pacjentka po złamaniu kręgów L1 i L4 po upadku z wysokości ciała miała wykonane badanie densytometryczne, w którym stwierdzono T-score L2-L4 -3,1, T-score bliższego końca kości udowej (-2,6), FRAX 19%. Upadek miał miejsce w trakcie rehabilitacji po przebytym wcześniej udarze. W badaniach dodatkowych stwierdzono Ca 2,33 mmol/l (norma 2,1-2,55), fosforany nieorganiczne 1,52 mmol/L (norma 0,81-1,45), PTH 195 pg/ml (norma 15-65), eGFR 21,4 ml/min/1,73 m2, 25OHD 15,2 ng/ml. Pacjentka otrzymuje leczenie węglanem wapnia i alfakalcydolem. Optymalnym lekiem do zastosowania w terapii tej chorej będzie w chwili obecnej:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące związków zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego (EDC, Endocrine-Disrupting Chemicals):
1) to egzogenna substancja lub mieszanina substancji, która zaburza wiele aspektów działania hormonów;
2) dla EDC zależność dawka-efekt ma charakter wyłącznie monotoniczny, dlatego wyniki dla dużych dawek ekspozycji można bezpiecznie ekstrapolować na dawki małe;
3) znaczenie kliniczne ma moment ekspozycji na EDC, szczególnie wrażliwe są okresy rozwojowe;
4) do związków mogących zaburzać gospodarkę tyreometaboliczną należą m.in. nadchloran, PFAS, bisfenole i ftalany;
5) EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) w ostatnich latach zwiększył tolerowane dzienne spożycie bisfenolu A (BPA), uznając dotychczasowe limity za zbyt restrykcyjne.
Prawidłowa odpowiedź to:
W analizie transkryptomicznej raka anaplastycznego tarczycy wykazano, że:
Wskaż prawdziwe stwierdzenia dotyczące leczenia przewlekłej niedoczynności przytarczyc według stanowiska Ekspertów PTE z 2026 r.:
1) leczenie konwencjonalne pozostaje terapią pierwszego rzutu;
2) hiperkalciuria może być wskazaniem do rozważenia terapii PTH;
3) zapotrzebowanie na alfakalcydol >3 µg/dobę lub na wapń elementarny >2500 mg/dobę może przemawiać za kwalifikacją do terapii PTH;
4) terapia PTH powinna być rutynowo stosowana jako leczenie pierwszego rzutu u wszystkich dorosłych chorych;
5) istotnie obniżona jakość życia może stanowić kryterium rozważenia terapii PTH.
Prawidłowa odpowiedź to:
35-letni pacjent z cukrzycą typu 1 (T1DM), leczony metodą intensywnej insulinoterapii zgłosił się na SOR z powodu nowo rozpoznanej jawnej nadczynności tarczycy. Rozpoczęto leczenie tyreostatyczne. Której zmiany zapotrzebowania na insulinę należy spodziewać się w miarę uzyskiwania eutyreozy?
Które ze stwierdzeń dotyczące chorób tarczycy u osób z zaburzeniami płodności, zgodne z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego (PTE)?
1) u kobiety z zaburzeniami płodności, szczególnie przed zastosowaniem technik wspomaganego rozrodu (ART) należy oznaczyć TSH oraz ocenić obecność przeciwciał przeciwtarczycowych;
2) planowane pierwszorazowe leczenie radiojodem z powodu zróżnicowanego raka tarczycy nie stanowi rutynowego wskazania do krioprezerwacji nasienia;
3) po leczeniu mężczyzny radiojodem z powodu zróżnicowanego raka tarczycy należy zachować co najmniej 12-miesięczny odstęp przed podjęciem starań o potomstwo;
4) u mężczyzny z subkliniczną niedoczynnością tarczycy przygotowywanego wraz z partnerką do procedury ART należy dążyć do uzyskania stężenia TSH <2,5 mIU/l;
5) planowane pierwszorazowe leczenie radiojodem z powodu zróżnicowanego raka tarczycy stanowi rutynowe wskazanie do krioprezerwacji oocytów.
Prawidłowa odpowiedź to:
U których chorych na zróżnicowanego raka tarczycy konieczne jest utrzymywanie pełnej supresji TSH (<0,1 mIU/L) podczas leczenia lewotyroksyną?
1) z rakiem tarczycy pT2N0M0, leczonego radykalnie, u którego uzyskano doskonałą odpowiedź na leczenie;
2) po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu radiojodem, u którego stężenie tyreoglobuliny podczas supresji TSH wynosi 2 ng/mL;
3) ze wzrastającym stężeniem przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie;
4) po całkowitej tyreoidektomii i leczeniu radiojodem, u którego stymulowane stężenie tyreoglobuliny wynosi 11 ng/mL;
5) pozostałego od 6 lat w remisji, z utrzymującą się doskonałą odpowiedzią na leczenie.
Prawidłowa odpowiedź to:
W której sytuacji, zgodnie z polskimi rekomendacjami, szczególnie przydatne jest oznaczenie stężenia kalcytoniny w surowicy u chorego z wolem?
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące guza wydzielającego VIP (zespół Vernera i Morrisona):
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące guza somatostatynowego:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące czynnościowego nadmiaru GKS w ciąży:
Do objawów nietypowych guza chromochłonnego nie należy:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące czynnościowego nadmiaru GKS:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące guza glukagonowego:
U 60-letniej pacjentki w USG szyi uwidoczniono litą, hipoechogeniczną zmianę położoną pozatorebkowo, przy tylnej powierzchni górnego bieguna prawego płata. W badaniu dopplerowskim stwierdzono unaczynienie biegunowe. Wskaż najbardziej właściwe postępowanie:
Preparat wapnia, którego stosowanie jest najwłaściwsze u pacjentów z achlorhydrią to:
Poranne stężenie kortyzolu (po 24 h od ostatniej dawki GKS) wynoszące 520 nmol/l (18,8 µg/dl) u pacjenta, u którego planowane jest odstawienie GKS sugeruje:
Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu oporności na GKS:
Na ryzyko rozwoju niedoczynności kory nadnerczy podczas terapii GKS nie wpływa istotnie:
60-letnia kobieta z rozpoznanym reumatoidalnym zapaleniem stawów od 2 lat stosuje prednizon w dawce 15 mg/dobę. Ze względu na aktywność choroby nie planuje się obecnie zakończenia kortykoterapii. Pacjentka zgłasza przyrost masy ciała, osłabienie mięśni oraz pojawienie się rozstępów skórnych. W badaniu przedmiotowym ma cechy sugerujące zespół Cushinga. Wskaż najbardziej właściwe postępowanie:
Który z leków jest preferowany u pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem niebędącymi kandydatami do adrenalektomii?
U 58-letniego pacjenta z pierwotnym hiperaldosteronizmem, leczonego spironolaktonem, u którego nadciśnienie nie jest dobrze wyrównane, a renina pozostaje zahamowana, wytyczne Endocrine Society 2025 sugerują:
Przyczyną niedoczynności kory nadnerczy może być mutacja znajdującego się na chromosomie X genu:
1) ABCD1;
2) AIRE;
3) DAX1 (NROB1);
4) SHOX.
Prawidłowa odpowiedź to:
W terapii pacjentów z hipokalcemią, poza suplementacją wapnia stosuje się:
1) analogi witaminy D;
2) diuretyki tiazydowe (np. hydrochlorotiazyd);
3) diuretyki pętlowe (np. furosemid);
4) bisfosfoniany (np. pamidronian dwusodowy).
Prawidłowa odpowiedź to:
U chorego z rakiem drobnokomórkowym płuca hiponatremia może być związana z ektopowym wydzielaniem przez komórki nowotworowe:
1) angiotensyny;
2) przedsionkowego peptydu natriuretycznego (ANP);
3) reniny;
4) wazopresyny.
Prawidłowa odpowiedź to:
U osoby zdrowej (bez zaburzeń hormonalnych) stosującej wysokie dawki biotyny można uzyskać błędne wyniki następujących badań hormonalnych:
1) fałszywie obniżone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), a podwyższone wolnej tyroksyny (FT4);
2) fałszywie obniżone stężenia hormonu wzrostu (GH) i insulinopodobnego czynnika wzrostowego-1 (IGF-1);
3) fałszywie podwyższone stężenie kortyzolu i innych hormonów steroidowych;
4) fałszywie podwyższone stężenie prolaktyny.
Prawidłowa odpowiedź to:
Przyczyną zaniżonego wyniku oznaczenia stężenia sodu (tzw. hiponatremii rzekomej) może być:
1) hiperglikemia;
2) hipertriglicerydemia;
3) hipokalcemia;
4) hiperkaliemia.
Prawidłowa odpowiedź to:
Kopeptyna jest peptydem powstającym ze wspólnej cząsteczki prekursorowej i wydzielanym w równomolowej ilości z:
U pacjenta z nadczynnością tarczycy bezwzględnym przeciwwskazaniem do leczenia jodem promieniotwórczym (131I) jest:
1) wiek poniżej 18 lat;
2) okres ciąży;
3) okres karmienia piersią;
4) orbitopatia tarczycowa.
Prawidłowa odpowiedź to:
Wydzielania reniny nie zwiększa:
Podstawą rozpoznania stanu przedcukrzycowego jest:
Wskaż fałszywe stwierdzenie: